Περιφέρεια Κρήτης και δήμος στην Ανατολική Κρήτη, ένα ίδιο «κόλπο» με πλαστές τραπεζικές σελίδες και 650.000 ευρώ εξαφανισμένα σε λίγες μέρες. Η επίσημη εκδοχή μιλά για εξωτερική απάτη, όμως πόσο σίγουροι είμαστε ότι δεν υπήρξε και εσωτερικό χέρι πίσω από την ακρίβεια του χτυπήματος; Το προηγούμενο του Μηχανολογικού δείχνει πόσο τρωτοί παραμένουν οι έλεγχοι στο δημόσιο χρήμα…
Μέσα σε λίγες μέρες, δύο δημόσιοι φορείς στην Κρήτη έπεσαν θύματα της ίδιας, σχεδόν πανομοιότυπης, απάτης. Πρώτα η Περιφέρεια Κρήτης, με ζημιά περίπου 152.000 ευρώ, μοιρασμένη προσεκτικά σε 55 μικρότερες συναλλαγές ώστε να μη «χτυπήσει καμπανάκι». Λίγο αργότερα, δήμος στην Ανατολική Κρήτη, με απώλεια γύρω στις 500.000 ευρώ, σε μία και μόνη κίνηση.
Και στις δύο περιπτώσεις, υπάλληλοι πίστεψαν ότι μπαίνουν σε γνήσιο τραπεζικό περιβάλλον, ενώ στην πραγματικότητα καταχωρούσαν στοιχεία σε πλαστές ιστοσελίδες φτιαγμένες να μοιάζουν αυθεντικές.
Τα ερωτήματα είναι απλά, αλλά ενοχλητικά:
- Πώς περνάει δύο φορές μέσα σε λίγες μέρες ένα τόσο μεγάλο ποσό δημοσίου χρήματος από τα χέρια εκπαιδευμένων υπαλλήλων σε λογαριασμούς που δεν ελέγχθηκαν ποτέ;
- Υπάρχει πρωτόκολλο διπλής επιβεβαίωσης πριν από μεταφορές τέτοιου ύψους σε δήμους και περιφέρειες, ή οτιδήποτε μοιάζει με τραπεζικό σύστημα γίνεται αυτόματα αποδεκτό;
- Και, το σημαντικότερο ίσως: θα μάθουμε ποτέ ποιοι κρύβονται πραγματικά πίσω από αυτό το κύκλωμα, ή η υπόθεση θα σβήσει στα χαρτιά μιας ανεπίλυτης δικογραφίας, όπως έχει συμβεί ξανά με διασυνοριακές απάτες;
- Η επίσημη εκδοχή μιλά για αμιγώς εξωτερική επίθεση, πλαστές ιστοσελίδες, τίποτα παραπάνω. Όμως πόσο σίγουροι μπορούμε να είμαστε ότι δεν υπήρξε και εσωτερικός δάχτυλος;
- Ποιος υπέδειξε ΠΟΤΕ, ΠΟΙΑ ακριβώς πληρωμή θα γινόταν και ΠΟΙΟ ΙΒΑΝ επρόκειτο να καταχωριστεί, ώστε οι απατεώνες να στήσουν την παγίδα τους την κατάλληλη στιγμή;
Μια σύμπτωση χρονισμού τέτοιας ακρίβειας, δύο φορές στη σειρά, δύσκολα εξηγείται μόνο με τυχαίο «ψάρεμα» στο διαδίκτυο.
Υπάρχει άλλωστε προηγούμενο που θυμίζει πόσο εύθραυστοι μπορεί να είναι οι εσωτερικοί μηχανισμοί ελέγχου στην Κρήτη…
Το 2022, στο Μηχανολογικό Τμήμα Ηρακλείου, αποκαλύφθηκε κομπίνα ιδιωτικού γραφείου διεκπεραίωσης μεταβιβάσεων οχημάτων σε συνεργασία με υπάλληλο της υπηρεσίας, με πλαστές αποδείξεις που έκρυβαν το πραγματικό ποσό εισπράξεων.
Η ζημιά εκτιμήθηκε αρχικά έως και 1,2 εκατ. ευρώ, τελικά προσδιορίστηκε σε πάνω από 840.000-935.000 ευρώ, και οδήγησε σε καταδίκες έως 6 ετών κάθειρξης για τα δύο βασικά πρόσωπα.
Εκεί η απάτη ήταν εσωτερική, με ενεργή συμμετοχή υπαλλήλου, εδώ μιλάμε -φαινομενικά- για μια καθαρά εξωτερική ψηφιακή επίθεση.
Δύο διαφορετικά μοντέλα, όμως ένα κοινό συμπέρασμα. Οι έλεγχοι στη διαχείριση δημοσίου χρήματος στην Κρήτη έχουν αποδειχθεί επανειλημμένα τρωτοί.
Και υπάρχουν δυο ακόμη ερωτήματα που δεν μπορούν να αγνοηθούν:
- Αν υπάλληλοι δήμων και περιφέρειας πέφτουν θύματα τόσο εξελιγμένης ψηφιακής παγίδευσης, πόσο επαρκής είναι τελικά η εκπαίδευσή τους σε θέματα κυβερνοασφάλειας;
- Γίνονται σεμινάρια αναγνώρισης τέτοιων απειλών, ή η μόνη «ασφάλεια» είναι η καλή πίστη του κάθε υπαλλήλου απέναντι σε μια οθόνη που μοιάζει αξιόπιστη;
Μέρος των χρημάτων φέρεται να έχει ανακτηθεί, όμως η πλειονότητα παραμένει άφαντη, πιθανότατα ήδη «σκορπισμένη» σε λογαριασμούς-βιτρίνες στο εξωτερικό.
Αν σήμερα ένα δημόσιο ταμείο μπορεί να αδειάσει με ένα κλικ σε ψεύτικη ιστοσελίδα, πόσο ασφαλή είναι στ’ αλήθεια τα δημόσια χρήματα που διαχειρίζονται καθημερινά δήμοι και περιφέρειες σε όλη τη χώρα;
Και βέβαια πόσο θωρακισμένοι μπορεί να αισθάνονται τελικά και οι ίδιοι οι πολίτες απέναντι σε τέτοιες απειλές;
