Η Οδύσσεια του Νόλαν κυκλοφόρησε, έκανε ρεκόρ εισπράξεων και η μαύρη Ελένη παραμένει στο επίκεντρο. Ταινία είναι. Όχι ιστορικό ντοκιμαντέρ. Και μαντέψτε… ο σκηνοθέτης μπορεί να κάνει ό,τι γουστάρει! Και anyway θα τελειώνουμε επιτέλους με τον «λούμπεν» ρατσισμό;
Η παγκόσμια πρεμιέρα έγινε στο Λονδίνο στις 6 Ιουλίου. Η ταινία βγήκε στις αίθουσες στις 17 του μήνα (στην Ελλάδα λίγο νωρίτερα) και ήδη έγραψε ιστορία: 264 εκατομμύρια δολάρια παγκοσμίως το πρώτο σαββατοκύριακο, το μεγαλύτερο άνοιγμα στην καριέρα του Νόλαν.
Κριτικοί την αποκαλούν αριστούργημα, IMAX υπερθέαμα, ακόμη και «ταινία της χρονιάς». Το κοινό δίνει υψηλούς βαθμούς. Ο Όμηρος έγινε blockbuster, όπως άλλωστε αναμενόταν.
Και όμως, η συζήτηση στην Ελλάδα (και όχι μόνο) εξακολουθεί να περιστρέφεται γύρω από το χρώμα της Λουπίτα Νιόνγκο, που υποδύεται τόσο την Ελένη όσο και την Κλυταιμνήστρα.
Ο Νόλαν χαρακτήρισε τις αντιδράσεις «άσχετες». Η ίδια η ηθοποιός, σε συνεντεύξεις προώθησης, ρώτησε (με χιούμορ ή όχι, ανάλογα με το πώς το διαβάζει κανείς) τον Όμηρο γιατί αφιέρωσε τόσο λίγο χρόνο στις γυναίκες.
Και το ελληνικό διαδίκτυο, όπως αναμενόταν, ξαναπήρε φωτιά. «Δεν ήξερε καν την Οδύσσεια πριν τον ρόλο και τώρα κάνει κριτική στον ποιητή», γράφουν πολλοί. Άλλοι επιμένουν ότι το πρόβλημα δεν είναι μόνο το χρώμα, αλλά η σχεδόν πλήρης απουσία Ελλήνων ηθοποιών από μια παραγωγή που γυρίστηκε σε ελληνικά τοπία και πήρε κρατική επιχορήγηση.
Ωστόσο, η εμμονή του Hollywood με το diversity casting παραμένει ένα εύλογο ερώτημα…
- Γιατί έγχρωμοι ήρωες σε έπη που περιγράφουν συγκεκριμένες μορφές, όταν την ίδια ώρα λείπει σχεδόν κάθε ίχνος ελληνικής παρουσίας στο καστ;
- Είναι καλλιτεχνική επιλογή ή άρπα κόλλα συμπερίληψη;
Βέβαια για να τα λέμε όλα και ο ρατσισμός που ξεχειλίζει στα ελληνικά social media λέει πολλά περισσότερα για εμάς.
- Λες και η μυθολογία πρέπει να αποδίδεται στον κινηματογράφο μετά από… ληξιαρχική έγκριση.
- Λες και δεν είναι ένα ζωντανό υλικό που έχει περάσει από αμέτρητες διασκευές.
- Λες και οι θεοί που γίνονταν ταύροι και χρυσές βροχές είχαν ποτέ «σωστό» χρώμα δέρματος…
Η ταινία είναι ήδη εμπορική επιτυχία. Ο κόσμος την βλέπει. Κάποιοι Έλληνες θεατές βγαίνουν από τις αίθουσες εντυπωσιασμένοι από τα τοπία, τις εικόνες και τις ερμηνείες. Άλλοι νιώθουν ότι «δεν είναι η Οδύσσεια».
Και οι δύο πλευρές έχουν δίκιο με τον τρόπο τους. Είναι διασκευή. Όχι επίσημη αναθεώρηση της ιστορίας. Ούτε καν ιστορία. Μυθολογία!
Ίσως η πραγματική Οδύσσεια δεν είναι ούτε η μαύρη Ελένη, ούτε τα ρεκόρ εισπράξεων.
Είναι το γεγονός ότι ακόμα συζητάμε περισσότερο για το χρώμα του δέρματος παρά για το αν η ταινία αξίζει τον χρόνο μας…
Ίσως η πραγματική Οδύσσεια στην «τριτοκοσμική Μπανανία των Βλακανίων» να είναι απλά ο «λούμπεν» ρατσισμός που μας έχει εξαϋλώσει και τα τελευταία αποθέματα αντίληψης και σκέψης…
