Κορδέλα στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας (ΜΦΙΚ) από τον υπουργό που προωθεί εξορύξεις στα «Νότια Κρήτη 1 και 2». «Κοροϊδία», απαντά η Παγκρήτια Δικτύωση για το Περιβάλλον: η φύση της Κρήτης «δεν είναι απλώς ένα έκθεμα» σε «γυάλινες προθήκες», ενώ το νησί «παραδίδεται ως λάφυρο».
«Γυάλινες προθήκες» για τη φύση, «λάφυρο» για τους επενδυτές: Η Παγκρήτια Δικτύωση απέναντι στον Παπασταύρου για το ΜΦΙΚ
Δύο θαλάσσιες περιοχές για υδρογονάνθρακες, τα «Νότια Κρήτη 1 και 2», εκατοντάδες ανεμογεννήτριες των 200 μέτρων, εκατοντάδες φωτοβολταϊκά σε παραγωγική γη, τουριστικά σχέδια «χιλιάδων κλινών» και το αεροδρόμιο στο Καστέλλι: αυτός είναι ο κατάλογος που αντιπαράθεσε η Παγκρήτια Δικτύωση για το Περιβάλλον στην παρουσία του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου στα εγκαίνια του ανανεωμένου Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Κρήτης, την περασμένη Παρασκευή 16 Οκτωβρίου 2026.
«Το περιβάλλον της Κρήτης δεν προστατεύεται κόβοντας προεκλογικές κορδέλες αλλά παίρνοντας σωστές πολιτικές αποφάσεις και ανακαλώντας τις λάθος», σχολιάζει η Παγκρήτια Δικτύωση για το Περιβάλλον στην σχετική ανακοίνωση της. Γράφτηκε μία ημέρα πριν από τα επίσημα εγκαίνια της ανακαινισμένης έκθεσης του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Κρήτης (ΜΦΙΚ). Ο ΥΠΕΝ Σταύρος Παπασταύρου ήταν στα εγκαίνια
Η Δικτύωση δεν αμφισβητεί το έργο: χαρακτηρίζει την ανακαίνιση «σημαντική συμβολή στην ανάδειξη του φυσικού πλούτου του νησιού» και υπενθύμιση του «πόσο αναγκαία» είναι η διαφύλαξη της φυσικής κληρονομιάς. Το πρόβλημα, κατά την ίδια, είναι ποιος έκοψε την κορδέλα.
«Με το ένα χέρι… και με το άλλο»
Η παρουσία του υπουργού, σημειώνει η Δικτύωση, ήταν «ένα από τα πολλά οξύμωρα» της πραγματικότητας στην Κρήτη. Εκεί, «με το ένα χέρι αναγνωρίζεται η τεράστια περιβαλλοντική και πολιτιστική της αξία». Με το άλλο, μέσα από αλλεπάλληλες κυβερνητικές αποφάσεις και νομοθετικές διατάξεις, το νησί «παραδίδεται ως λάφυρο για κάθε λογής επενδυτική εκμετάλλευση στον ενεργειακό και τουριστικό τομέα».
Η Δικτύωση θυμίζει ότι δημόσιοι φορείς εκπονούν δεκάδες ευρωπαϊκά και εθνικά έργα έρευνας και προστασίας του περιβάλλοντος: το ΜΦΙΚ, οι Διευθύνσεις Δασών, οι Δήμοι.
Την ίδια ώρα, κατά την ίδια, η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ προωθεί επιλογές που οδηγούν «στην απορρύθμιση και κατακερματισμό των οικοσυστημάτων». Αναφέρει τις παραχωρήσεις των θαλάσσιων περιοχών «Νότια Κρήτη 1 και 2» για έρευνα και εξόρυξη υδρογονανθράκων και το νέο χωροταξικό πλαίσιο για τις ΑΠΕ, που το βρίσκει «ανεπαρκέστατο» ως προς τις σωρευτικές επιπτώσεις και μη αναδρομικό. Αναφέρει επίσης τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις και τους σχεδιασμούς «εκτεταμένης ενεργειακής και τουριστικής εκμετάλλευσης».
Ένα μοντέλο που «χωράει τα πάντα»;
Οι αντιδράσεις των τοπικών κοινωνιών, υποστηρίζει η Δικτύωση, δεν αφορούν την όχληση από ένα έργο. Αφορούν «το συνολικό μοντέλο ανάπτυξης». Για κάποιους, όπως γράφει, μεταξύ των οποίων και η Επιτροπή Περιβάλλοντος και Χωροταξίας της Περιφέρειας Κρήτης, αυτό το μοντέλο «μπορεί να χωράει τα πάντα»:
- εξέδρες εξόρυξης λίγα μίλια από τις ακτές
- εκατοντάδες ανεμογεννήτριες των 200 μέτρων στις ορεινές περιοχές
- γραμμές μεταφοράς που θα χαράξουν «απάτητες περιοχές»
- εκατοντάδες φωτοβολταϊκά σε παραγωγική γη
- «φαραωνικά τουριστικά σχέδια χιλιάδων κλινών»
- το αεροδρόμιο στο Καστέλλι, «πάνω σε μια εύφορη πεδιάδα που καταστράφηκε»
Κατά τη Δικτύωση, θα ακολουθήσουν μονάδες θερμικής επεξεργασίας απορριμμάτων, μονάδες αφαλάτωσης «και ποιος ξέρει σε λίγα χρόνια ίσως και τα μικρά πυρηνικά για να τροφοδοτήσουν με ενέργεια τα σχεδιαζόμενα datacenters».
«Τι έρχεται να κομίσει ο ΥΠΕΝ;»
Το ερώτημα της Δικτύωσης είναι ευθύ: τι έρχεται να κομίσει ο υπουργός «αν όχι κοροϊδία απέναντι στην επιστημονική κοινότητα και την κοινωνία της Κρήτης». Το φυσικό περιβάλλον, καταλήγει, «δεν είναι απλώς ένα έκθεμα για να το θαυμάζουμε μόνο σε ανακαινισμένες γυάλινες προθήκες». Είναι «ένας ζωντανός οργανισμός», ο τροφοδότης του πρωτογενούς τομέα και ο πυρήνας ενός τουριστικού προϊόντος «στα μέτρα και στις αντοχές του νησιού». Η προστασία του είναι, όπως γράφει με κεφαλαία, «ΑΝΑΓΚΗ και ΧΡΕΟΣ».
Η κορδέλα κόπηκε στις 16 Οκτωβρίου 2026. Οι αποφάσεις για τα «Νότια Κρήτη 1 και 2» και για το χωροταξικό των ΑΠΕ μένουν στη θέση τους.
Πόσο θα κρατήσει η φύση της Κρήτης έξω από τις προθήκες, αν μέσα τους απλώς εκτίθεται…
