Η υπερψήφιση του νέου ευρωπαϊκού πλαισίου για την επιτάχυνση των απελάσεων παράτυπων μεταναστών συνιστά μια βαθιά πολιτική και ηθική οπισθοδρόμηση για την Ευρώπη. Μια ήπειρος που διακήρυττε ότι οικοδομήθηκε πάνω στον ανθρωπισμό, το κράτος δικαίου και την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων, επιλέγει πλέον να επενδύσει στην αποτροπή, την κράτηση και την απομάκρυνση ανθρώπων…
Η υπερψήφιση του νέου ευρωπαϊκού πλαισίου για την επιτάχυνση των απελάσεων παράτυπων μεταναστών συνιστά μια βαθιά πολιτική και ηθική οπισθοδρόμηση για την Ευρώπη. Μια ήπειρος που διακήρυττε ότι οικοδομήθηκε πάνω στον ανθρωπισμό, το κράτος δικαίου και την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων επιλέγει πλέον να επενδύσει στην αποτροπή, την κράτηση και την απομάκρυνση ανθρώπων.
Το νέο πλαίσιο προβλέπει αυστηρότερες διαδικασίες επιστροφής, δυνατότητα παρατεταμένης κράτησης και δημιουργία κέντρων επιστροφής εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις από οργανώσεις και νομικούς για τις επιπτώσεις στα ανθρώπινα δικαιώματα.
Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η πολιτική εικόνα που αποτυπώνεται πίσω από αυτή την απόφαση. Η ευρωπαϊκή δεξιά δεν διστάζει πλέον να συμπορεύεται με την ακροδεξιά, υιοθετώντας τη ρητορική και σημαντικό μέρος της ατζέντας της. Θέσεις που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν ακραίες εμφανίζονται ως «κοινή λογική», ενώ η μετανάστευση μετατρέπεται σε πεδίο πολιτικής εκμετάλλευσης.
Ο φόβος παρουσιάζεται ως πολιτική πρόταση και η αυστηρότητα ως μοναδική απάντηση, νομιμοποιώντας έναν δημόσιο λόγο που αντιμετωπίζει τους μετανάστες πρωτίστως ως πρόβλημα ασφαλείας και όχι ως ανθρώπους με δικαιώματα.
Οι επιπτώσεις αυτής της επιλογής είναι ιδιαίτερα κρίσιμες για την Ελλάδα, μια χώρα πρώτης γραμμής που ήδη βρίσκεται αντιμέτωπη με έντονη σκλήρυνση της μεταναστευτικής πολιτικής και αυξανόμενη επιρροή ακροδεξιών αντιλήψεων στον δημόσιο διάλογο.
Το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο κινδυνεύει να λειτουργήσει ως πολιτική νομιμοποίηση ακόμη πιο περιοριστικών πρακτικών, ενισχύοντας την αντίληψη ότι η καταστολή αποτελεί τη μοναδική λύση.
Αντί να αναζητούνται πολιτικές ένταξης, διεθνούς συνεργασίας και σεβασμού του διεθνούς δικαίου, ενισχύεται μια λογική αποκλεισμού που βαθαίνει τις κοινωνικές διαιρέσεις.
Το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι μόνο η διαχείριση της μετανάστευσης. Είναι η ίδια η φυσιογνωμία της Ευρώπης.
Όταν τα ανθρώπινα δικαιώματα υποχωρούν μπροστά στην πολιτική σκοπιμότητα και όταν η ακροδεξιά επιβάλλει τους όρους της ακόμη και στα παραδοσιακά συντηρητικά κόμματα, η Ευρώπη κινδυνεύει να χάσει όχι μόνο την αξιοπιστία της, αλλά και τον ίδιο τον αξιακό πυρήνα πάνω στον οποίο οικοδομήθηκε μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
