Σημαντικές πιέσεις από ανθρώπινες δραστηριότητες δέχεται η πλειονότητα των παραλιών ωοτοκίας της θαλάσσιας χελώνας Caretta caretta στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα αποτελέσματα πανελλαδικής αξιολόγησης που πραγματοποίησαν το WWF Ελλάς και ο ΑΡΧΕΛΩΝ, κατά την περίοδο 2024-2025…
Σημαντικές πιέσεις από ανθρώπινες δραστηριότητες δέχεται η πλειονότητα των παραλιών ωοτοκίας της θαλάσσιας χελώνας Caretta caretta στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα αποτελέσματα πανελλαδικής αξιολόγησης που πραγματοποίησαν το WWF Ελλάς και ο ΑΡΧΕΛΩΝ, κατά την περίοδο 2024-2025.
Η έρευνα υλοποιήθηκε στο πλαίσιο της «Συμμαχίας για την Άγρια Ζωή» και κάλυψε συνολικά 167 παραλίες ωοτοκίας σε όλη τη χώρα, αντιπροσωπεύοντας περίπου 270 χιλιόμετρα ακτογραμμής. Στη δράση συμμετείχαν περισσότεροι από 120 πολίτες και εθελοντές, ενώ η καταγραφή πραγματοποιήθηκε σε περιοχές του Ιονίου, της Κρήτης, της Πελοποννήσου, της Ηπείρου, των Κυκλάδων και των Δωδεκανήσων.
Η Ελλάδα φιλοξενεί περίπου το 50% των φωλιών της Caretta caretta στη Μεσόγειο, γεγονός που της προσδίδει ιδιαίτερη ευθύνη για τη διατήρηση του είδους. Ο Κόλπος του Λαγανά στη Ζάκυνθο και ο Νότιος Κυπαρισσιακός Κόλπος συγκεντρώνουν πάνω από το 60% των φωλιών της χελώνας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Τα ευρήματα της αξιολόγησης καταδεικνύουν ότι οι περισσότερες παραλίες επηρεάζονται από πολλαπλές ανθρωπογενείς πιέσεις. Ειδικότερα, στο 77% των παραλιών καταγράφηκε παρουσία εξοπλισμού αναψυχής, όπως ομπρέλες και ξαπλώστρες, που ενδέχεται να δυσχεραίνουν τη διαδικασία ωοτοκίας.
Παράλληλα, στο 71% των παραλιών εντοπίστηκε νυχτερινή φωτορύπανση, ενώ στο 68% διαπιστώθηκε έντονη ανθρώπινη παρουσία κατά τις βραδινές ώρες, όταν οι χελώνες βγαίνουν στην ακτή για να γεννήσουν τα αυγά τους.
Η συνολική αξιολόγηση της κατάστασης διατήρησης των παραλιών ανέδειξε ότι μόλις το 12% βρίσκεται σε καλή κατάσταση, ενώ το 50% χαρακτηρίστηκε μέτριας ποιότητας και το 38% χαμηλής ποιότητας. Σύμφωνα με τις περιβαλλοντικές οργανώσεις, τα στοιχεία αυτά αναδεικνύουν την ανάγκη ενίσχυσης των μέτρων προστασίας και αποτελεσματικότερης διαχείρισης των παράκτιων οικοσυστημάτων.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η σύγκριση μεταξύ παραλιών που βρίσκονται εντός και εκτός του δικτύου Natura 2000. Όπως προκύπτει από την έρευνα, το 19% των παραλιών που βρίσκονται εντός προστατευόμενων περιοχών αξιολογήθηκαν ως καλής κατάστασης, έναντι μόλις 5% των παραλιών εκτός Natura, γεγονός που υποδηλώνει τη θετική συμβολή του καθεστώτος προστασίας, χωρίς ωστόσο να εξαλείφει πλήρως τις πιέσεις.
Με βάση τα αποτελέσματα, το WWF Ελλάς και ο ΑΡΧΕΛΩΝ εισηγούνται την πλήρη εφαρμογή του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τη θαλάσσια χελώνα Caretta caretta, τη διατήρηση ελεύθερης ζώνης πέντε μέτρων από τη γραμμή του κύματος, την απομάκρυνση του εξοπλισμού των παραλιών κατά τις νυχτερινές ώρες, την αποξήλωση αυθαίρετων κατασκευών, την ενημέρωση επισκεπτών και επαγγελματιών του τουρισμού, καθώς και την ενίσχυση των ελέγχων από τις αρμόδιες αρχές.
Οι δύο οργανώσεις επισημαίνουν ότι η προστασία των παραλιών ωοτοκίας αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη διατήρηση ενός από τα σημαντικότερα είδη της μεσογειακής βιοποικιλότητας, υπογραμμίζοντας ότι η συντονισμένη δράση κράτους, τοπικών κοινωνιών και φορέων προστασίας της φύσης είναι απαραίτητη για τη διασφάλιση του μέλλοντος της Caretta caretta στις ελληνικές ακτές.
