Γυναίκες πλήρωναν χιλιάδες ευρώ για ένα παιδί και έπαιρναν εμβρυομεταφορές με σκέτο νερό. Τα ωάριά τους κατέληγαν σε ξένες οικογένειες. Πού ήταν οι ελεγκτές; Πώς ένας καθηγητής από το Ηράκλειο που κατηγορείται στην ίδια υπόθεση προεδρεύει σε συνέδριο αναπαραγωγής; Νόμιμο. Ηθικό;
Μια γυναίκα από τα Χανιά πίστευε ότι οι γιατροί τοποθέτησαν έμβρυα στη μήτρα της. Όπως κατήγγειλε, της εμφύτευσαν νερό. Ένα ζευγάρι λέει ότι έμαθε από την αστυνομία πως ένα ωάριο της συζύγου κατέληξε στη Γερμανία. Εκεί μεγαλώνει σήμερα ένα παιδί και κανείς δεν τους ρώτησε. Οι μαρτυρίες ακούστηκαν σε ρεπορτάζ της ΕΡΤ. Η δικογραφία περιέχει εκατοντάδες ανάλογες καταγγελίες.
Στα Χανιά πραγματοποιείται η δίκη για το κύκλωμα υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, με 33 κατηγορούμενους να κάθονται στο εδώλιο: γιατροί, εμβρυολόγοι, μαίες, εργαζόμενοι στην κλινική, μεσίτριες, δικηγόροι αλλά και πρόσωπα που φέρονται να είχαν ρόλο στη μεσολάβηση για την εξεύρεση ενδιαφερόμενων γονέων, με ταρίφες που άγγιζαν κατά περίπτωση ακόμη και τις 140.000 ευρώ.
Στο Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων Χανίων δικάζονται 33 άνθρωποι για το φερόμενο κύκλωμα της ιδιωτικής μονάδας υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Η δίκη ξεκίνησε στις 14 Οκτωβρίου και συνεχίζεται τον Δεκέμβριο. Οι κατηγορίες είναι βαριές. Τα ερωτήματα όμως αφορούν περισσότερους από τους 33.
Πώς λειτουργούσε για χρόνια;
Μίλησα για την υπόθεση με τη δικηγόρο θυμάτων Μαρία Παπαδάκη στην εκπομπή «Λευτεριά στα Θέματα» του ΘΕΜΑ Κρήτης 103.1.
- Σύμφωνα με όσα μου είπε, μια εντολέας της άκουσε ότι έδωσε 12 ωάρια ενώ είχε δώσει 24. Τα υπόλοιπα, κατά τη δικηγόρο, δόθηκαν σε άλλα ζευγάρια χωρίς να το ξέρει.
- Άλλες γυναίκες έκαναν έως 12 εξωσωματικές που, όπως υποστηρίζει, ήταν εικονικές. Πλήρωναν 3.000 έως 5.000 ευρώ κάθε φορά. Περνούσαν από ωοληψίες (λήψη ωαρίων υπό νάρκωση) και έπαιρναν βαριά φάρμακα. Κάποιες αρρώστησαν. Οι περισσότερες ανήκαν σε μεσαία και χαμηλά εισοδήματα.
- Για τις παρένθετες μητέρες από την Ανατολική Ευρώπη η κ. Παπαδάκη μίλησε για «χώρους εκτροφής κυοφόρων» και τις χαρακτήρισε επίσης θύματα.
Πού ήταν η Εθνική Αρχή;
Η Εθνική Αρχή Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής δίνει άδειες στις μονάδες εξωσωματικής και ελέγχει τη λειτουργία τους. Κατά την κ. Παπαδάκη, κλιμάκιο της Αρχής είχε βρει παραβάσεις στη μονάδα και είχε διατάξει αναστολή λειτουργίας. Η απόφαση δεν εφαρμόστηκε. Η ίδια αναφέρει ότι μέλος της Αρχής που συμμετείχε στον έλεγχο περιλαμβάνεται στο κατηγορητήριο. Για δωροληψία κατηγορείται και ο πρώην πρόεδρος της Αρχής. Επίσης, σύμφωνα με τη δικηγόρο, ένας από τους βασικούς κατηγορούμενους συμμετείχε στην επιτροπή του ασφαλιστικού φορέα που ενέκρινε τα φάρμακα για τις εξωσωματικές.
Ποιος αποφάσισε να μην εφαρμοστεί η αναστολή; Ποιος ελέγχει όσους ελέγχουν; Η δίκη θα κρίνει πρόσωπα. Η Πολιτεία οφείλει να εξηγήσει γιατί οι μηχανισμοί της δεν λειτούργησαν.
Νόμιμο. Ηθικό;
Στους κατηγορουμένους περιλαμβάνεται ένας καθηγητής γυναικολογίας από το Ηράκλειο, διευθυντής πανεπιστημιακής κλινικής. Η δικογραφία του αποδίδει εμπλοκή σε 59 περιστατικά. Ο ίδιος αρνείται κάθε κατηγορία. Υποστηρίζει ότι παραπλανήθηκε μαζί με τους ασθενείς του και έχει καταθέσει μήνυση κατά του εμβρυολόγου της μονάδας.
Ο τότε υπουργός Παιδείας τον είχε απομακρύνει από τα καθήκοντά του. Το Διοικητικό Εφετείο Χανίων του επέτρεψε να επιστρέψει. Το τεκμήριο αθωότητας ισχύει για εκείνον όπως για όλους.
Δύο μέρες μετά την έναρξη της δίκης ο ίδιος καθηγητής προήδρευσε σε διεθνές συνέδριο αναπαραγωγικής ιατρικής στο Ηράκλειο!
Η πρόσκληση υποσχόταν συζήτηση και για τα ηθικά ζητήματα του κλάδου. Μετά το τέλος ευχαρίστησε δημόσια τους ομιλητές και έγραψε ότι η υγεία είναι «το σπουδαιότερο αγαθό».
Κανένας νόμος δεν το απαγορεύει. Υπάρχει όμως και η θεσμική ευαισθησία.
- Τι σκέφτεται μια γυναίκα που περιμένει να καταθέσει για εικονική εμβρυομεταφορά όταν βλέπει έναν κατηγορούμενο της ίδιας υπόθεσης να προεδρεύει σε συνέδριο για την αναπαραγωγή;
- Δεν θα ήταν πιο σωστό ένα βήμα πίσω μέχρι να κριθεί η υπόθεση;
Ο ιατρικός κόσμος της Κρήτης δεν έχει άποψη; Ο Ιατρικός Σύλλογος Ηρακλείου πώς τα βλέπει – σχολιάζει όλα αυτά;
Η κ. Παπαδάκη έκλεισε τη συνέντευξη με ένα μήνυμα ελπίδας. Μια εντολέας της έκανε 12 προσπάθειες χωρίς αποτέλεσμα. Πήγε σε άλλη μονάδα και έμεινε έγκυος με την πρώτη. Τα θύματα περίμεναν χρόνια για ένα παιδί. Τώρα περιμένουν απαντήσεις.
Η δίκη για την πολύκροτη υπόθεση αναβλήθηκε για τον Δεκέμβριο λόγω κολλήματος της έδρας.
Όλοι οι κατηγορούμενοι θεωρούνται αθώοι έως την έκδοση αμετάκλητης δικαστικής απόφασης.