Νέος γύρος σεισμικών ερευνών σε Ιόνιο και Κρήτη βρίσκεται προ των πυλών, με την «Πρωτοβουλία Κρήτης ενάντια στις εξορύξεις υδρογονανθράκων» να προειδοποιεί για σοβαρές επιπτώσεις στη θαλάσσια ζωή και την Ελληνική Τάφρο. Παράλληλα, καταγγέλλει την απουσία ουσιαστικών περιβαλλοντικών ελέγχων και αμφισβητεί τα οφέλη των ενεργειακών σχεδιασμών…
Την αντίθεσή της στον σχεδιασμό για την έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων στην Ελλάδα εκφράζει η Πρωτοβουλία Κρήτης ενάντια στις εξορύξεις υδρογονανθράκων, με αφορμή τον επικείμενο νέο γύρο σεισμικών ερευνών σε θαλάσσιες περιοχές του Ιονίου και της Κρήτης. Η συλλογικότητα προειδοποιεί για σοβαρούς κινδύνους στα θαλάσσια οικοσυστήματα, ενώ θέτει ερωτήματα για την επάρκεια των μηχανισμών περιβαλλοντικού ελέγχου.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, τις επόμενες εβδομάδες αναμένεται να ξεκινήσουν σεισμικές έρευνες από το ερευνητικό σκάφος της Chevron, αρχικά στο Ιόνιο και στη συνέχεια στην περιοχή νότια της Πελοποννήσου, ενώ με την έλευση του νέου έτους προγραμματίζονται αντίστοιχες εργασίες στα δύο υπεράκτια οικόπεδα της Κρήτης. Παράλληλα, τον Νοέμβριο ολοκληρώνεται ο διεθνής διαγωνισμός της ΕΔΕΥΕΠ για την απόκτηση νέων σεισμικών δεδομένων στις θάλασσες του Ιονίου και της Κρήτης, κατά μήκος της Ελληνικής Τάφρου.
Η Πρωτοβουλία επισημαίνει ότι η συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή αποτελεί ένα ιδιαίτερα σημαντικό οικοσύστημα, καθώς φιλοξενεί σπάνια είδη, όπως θαλάσσια θηλαστικά, καρχαρίες, χελώνες και κοράλλια. Όπως αναφέρει, οι σεισμικές έρευνες με τη χρήση ισχυρών ηχητικών εκπομπών, σε διαστήματα περίπου δέκα δευτερολέπτων και καθ’ όλη τη διάρκεια του 24ώρου, ενδέχεται να προκαλέσουν σοβαρές βλάβες στη θαλάσσια ζωή.
Παράλληλα, καταγγέλλει ότι δεν προβλέπεται στην παρούσα φάση ούτε η στοιχειώδης υποχρέωση εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων, ενώ υποστηρίζει ότι οι μηχανισμοί ανεξάρτητης παρακολούθησης που είχαν εξαγγελθεί δεν έχουν ουσιαστικά λειτουργήσει.
Τέλος, συνδέει τις εξορύξεις με ευρύτερους γεωπολιτικούς και ενεργειακούς σχεδιασμούς, κάνοντας αναφορά στον Κάθετο Διάδρομο μεταφοράς φυσικού αερίου και στον ρόλο αμερικανικών εταιρειών στην Ανατολική Μεσόγειο. Αμφισβητεί, επίσης, ότι οι συμβάσεις με τις πετρελαϊκές εταιρείες διασφαλίζουν τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα, επισημαίνοντας ότι προβλέπονται αποζημιώσεις προς τις εταιρείες σε περίπτωση μεταβολής των θαλάσσιων συντεταγμένων. Η συλλογικότητα επαναλαμβάνει την αντίθεσή της στις εξορύξεις, ανεξάρτητα από το σημείο όπου πραγματοποιούνται.
Αναλυτικά η ανακοίνωση της Πρωτοβουλίας:
«Η σαπουνόπερα των εξορύξεων υδρογονανθράκων στη χώρα μας, που μετρά ήδη μια δεκαετία, συνεχίζεται κανονικότατα. Επιμένουμε να επενδύουμε στο πρόγραμμα παραγωγής πετρελαίου/αέριου με ορίζοντα το 2060, ενώ ο κόσμος μας ήδη καίγεται. Τα «ακραία φαινόμενα», για τα οποία μας προειδοποιεί χρόνια τώρα η επιστημονική κοινότητα, τα βιώνουμε πλέον το ένα μετά το άλλο. Ιδιαίτερα σε χώρες όπως η δική μας, που είναι παντελώς απροετοίμαστες, το κόστος είναι δυσβάστακτο, σε ανθρώπινες ζωές αλλά και σε περιβαλλοντική υποβάθμιση που θέτει σε κίνδυνο τις μελλοντικές ζωές.
Στα επόμενα επεισόδια του σίριαλ, έχει αναγγελθεί ήδη από το Σεπτέμβρη, νέος γύρος σεισμικών ερευνών. Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, τις επόμενες εβδομάδες αναμένεται το σεισμογραφικό της αμερικανικής πετρελαϊκής εταιρείας Chevron που θα ξεκινήσει έρευνες κατά πάσα πιθανότητα από το μπλοκ «Α2» στο Ιόνιο, έπειτα στο μπλοκ «Νότια της Πελοποννήσου» και, με το νέο έτος, στα δύο υπεράκτια οικόπεδα της Κρήτης. Παράλληλα, το Νοέμβρη λήγει ο διεθνής διαγωνισμός απόκτησης νέων σεισμικών δεδομένων που προκήρυξε η ΕΔΕΥΕΠ για τις θάλασσες του Ιονίου και της Κρήτης, κατά μήκος δηλαδή της Ελληνικής Τάφρου.
Η Ελληνική Τάφρος κατατάσσεται στα σημαντικότερα οικοσυστήματα του πλανήτη, καθώς είναι ένας μοναδικός γεωλογικός σχηματισμός που φιλοξενεί σπάνια ποικιλία ζωής όπως θαλάσσια θηλαστικά, καρχαρίες, χελώνες, βαθύβια καλαμάρια, κοράλλια και πόσα ακόμα που δεν έχουμε ανακαλύψει. Αυτό το μοναδικό οικοσύστημα θα μετατραπεί για τους επόμενους μήνες σε πεδίο βολής σεισμικών ερευνών με αδιάκοπους ηχοβολισμούς με εντατικό ρυθμό, ανά 10 περίπου δευτερόλεπτα, καθ’ όλη τη διάρκεια της μέρας, επτά ημέρες την εβδομάδα.
Οι τραγικές επιπτώσεις αυτής της διαδικασία είναι δεδομένες, για τα θαλάσσια θηλαστικά αφού μπορεί να προκαλέσουν σημαντικές βλάβες και θάνατο. Τα θαλάσσια θηλαστικά όμως είναι οι «ρυθμιστές» του θαλάσσιου περιβάλλοντος, και όπως αναφέρεται στην ίδια τη ΣΜΠΕ για τις εξορύξεις στο Ιόνιο: «Αν κάποια από τα θαλάσσια θηλαστικά εκλείψουν, οι ασθένειες θα αρχίσουν να εξαπλώνονται ανεξέλεγκτα στην τροφική αλυσίδα και η διαταραχή του οικοσυστήματος θα μεγαλώσει σημαντικά, οδηγώντας το σε πιθανή κατάρρευση. Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα ακόμα μεγαλύτερη αστάθεια για το φυσικό περιβάλλον, συνολικότερα, υποβάθμιση του θαλάσσιου πλούτου και απώλεια μέρους της ποικιλίας της ζωής εν κατακλείδι».
Παρόλο που οι επιπτώσεις των σεισμικών ερευνών στη θαλάσσια ζωή και το συνολικό θαλάσσιο οικοσύστημα είναι πολύ σοβαρές, στη φάση αυτή δεν προβλέπεται καν η στοιχειώδης υποχρέωση εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Η έναρξη των ερευνών υποθέτουμε ότι θα συνοδευτεί ξανά με προσπάθειες εφησυχασμού, με υποσχέσεις πως θα ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα και θα τηρηθούν πλήρως αυστηροί περιβαλλοντικοί όροι. Όμως η πραγματικότητα τους έχει ήδη διαψεύσει, όπως έχουμε καταγγείλει από το 2022. Η περιβόητη Διακριτή Μονάδα Περιβάλλοντος, που σύμφωνα με το ΣτΕ η σύσταση της δεν θα άφηνε αμφιβολίες για ανεξάρτητη και αποτελεσματική παρακολούθηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων δεν αποτέλεσε ποτέ τον «σύνδεσμο επί όλων των περιβαλλοντικών θεμάτων με τις τοπικές κοινωνίες, με τα σχετικά με τους υδρογονάνθρακες και το περιβάλλον παρατηρητήρια και με τις αρμόδιες υπηρεσίες της δημόσιας διοίκησης». Τα δε «Παρατηρητήρια» δεν συστάθηκαν ποτέ, ενώ μέχρι σήμερα οι αρμόδιοι ελεγκτικοί μηχανισμοί του κράτους παραμένουν αφανείς.
Το «όραμα» των εξορύξεων δεν αποτελεί φυσικά μέρος μιας μελετημένης ενεργειακής στρατηγικής της χώρας μας με γνώμονα τις ανάγκες των πολιτών, την επάρκεια, τις χαμηλές τιμές και το περιβαλλοντικό κόστος της ενέργειας που χρειαζόμαστε, αλλά μέρος του ευρύτερου γεωπολιτικού σχεδίου για την Ανατολική Μεσόγειο. Η χώρα μετατρέπεται σε ενεργειακό κόμβο της ΕΕ καθώς η ανάγκη της Ευρώπης για την απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο, όπως αναφέρεται και στη ΣΜΠΕ για τα οικόπεδα νοτίως της Κρήτης ήδη από το 2018, υλοποιείται μέσω της δημιουργίας του Κάθετου Διαδρόμου. Στον Διάδρομο αυτό που έχει χρηματοδοτηθεί με ευρωπαϊκά κονδύλια η χώρα μας αποτελεί τη βασική πύλη εισόδου απ’ όπου το πανάκριβο και ιδιαιτέρως επιβαρυντικό για το κλίμα αμερικάνικο LNG θα προωθείται στα Βαλκάνια και την υπόλοιπη Ευρώπη. Το έργο είναι στρατηγικής σημασίας για τις ΗΠΑ καθώς θα μπορεί να διακινήσει και το ορυκτό αέριο που θα εξορυχθεί στην Ανατολική Μεσόγειο, από τη Chevron και την ExxonMobil.
Το όλο σχέδιο στηρίζεται φυσικά και από το Ισραήλ, που, παρά το ότι δεν είναι μέλος του δικτύου του Διαδρόμου, θεωρείται ένας από τους πιο κρίσιμους δυνητικούς τροφοδότες του. Οι πιέσεις που ασκούνται προκειμένου να «πετύχει» το έργο του Κάθετου Διαδρόμου έγιναν ξεκάθαρες μετά τις πρόσφατες αποκαλύψεις για την πτώση της κυβέρνησης στη Ρουμανία, όταν η απελθούσα πρέσβειρα των ΗΠΑ στη χώρα μας καυχήθηκε απειλώντας ανοιχτά ότι «μπορούν να το κάνουν σε οποιαδήποτε χώρα».
Τέλος, για όσους έχουν ακόμα αυταπάτες ότι ο ερχομός των μεγάλων αμερικάνικων πετρελαϊκών στη χώρα μας θα διασφαλίσει και τα κυριαρχικά μας δικαιώματα έναντι της Τουρκίας, να υπενθυμίσουμε ότι το μόνο που εξασφαλίζουν οι συμβάσεις που υπογράφτηκαν είναι οι επενδύσεις και τα κέρδη των εταιρειών. Όπως προβλέπει το πολυσυζητημένο Άρθρο 30, στη σύμβαση με τη Chevron για τα οικόπεδα νότια της Κρήτης, αν υπάρξει αλλαγή συντεταγμένων λόγω μεταβολής κυριαρχικών δικαιωμάτων, η εταιρεία δικαιούται αποζημίωσης για τα μισθώματα και τις επενδύσεις που έχει κάνει στην εν λόγω περιοχή.
Η πρόσφατη έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Λιβύη δεν αποτελεί καμία έκπληξη για εμάς, ούτε φυσικά και το γεγονός ότι οι ίδιες ακριβώς αμερικάνικες εταιρείες έχουν συνάψει συνεργασίες και με τη γείτονα Τουρκία. Και μιας και έχουν αρχίσει ξανά οι συζητήσεις για συνεκμετάλλευση των τυχόν κοιτασμάτων, να δηλώσουμε για άλλη μια φορά ότι οι εξορύξεις είναι καταστροφικές για τις θάλασσες και τις ζωές μας, είτε γίνονται στη δυτική είτε στην ανατολική μεριά του Αιγαίου, είτε οπουδήποτε αλλού».
