Αποσύρθηκε η κουβέντα για το εισιτήριο στο Αγιοφάραγγο αλλά το ερώτημα είναι αν θα επιστρέψει και με ποιο πρόσχημα; Μιλάμε για διαχείριση ή απλά για κερδοσκοπία; Θα πληρώνουν οι ντόπιοι για μπάνιο; Αν εξαιρεθούν, οι υπόλοιποι δεν θα μπορούν να μιλούν για διάκριση; Και στην τελική με ποια νομική βάση βάζει ένας δήμος ταμείο στη φύση όταν αυτή αυξήσει την… επισκεψιμότητα της;
Στις 31 Αυγούστου 2026 το Δημοτικό Συμβούλιο Φαιστού είχε στην ημερήσια διάταξη θέμα με τίτλο «Θεσμοθέτηση Εισιτηρίου Εισόδου στο Αγιοφάραγγο, Κοινότητας Πηγαϊδακίων Δήμου Φαιστού». Τελικά το θέμα αποσύρθηκε, επειδή απουσίαζε ο δήμαρχος που θα έκανε την εισήγηση. Αναμένουμε λοιπόν να επανέλθει.
Ξεκινώντας θα πω ότι φυσικά και χρειάζεται διαχείριση ένα υπερφορτωμένο φαράγγι. Είναι όμως άλλο πράγμα η διαχείριση και άλλο η κερδοσκοπία επειδή είναι τουριστικός προορισμός.
Θα πει κανείς, άλλα φαράγγια δεν έχουν «είσοδο»; Ναι. Κακώς αν με ρωτάτε και θα εξηγήσω παρακάτω τι εννοώ…
Το Κουρταλιώτικο Φαράγγι λειτουργεί από φέτος με οργανωμένη πρόσβαση και εισιτήριο 5 ευρώ, υπό ΟΦΥΠΕΚΑ και Δήμο Αγίου Βασιλείου. Επισήμως τα έσοδα συνδέονται με εργασίες συντήρησης του μονοπατιού, υποδομές, καθαριότητα και εποπτεία.
Το ίδιο μοντέλο ισχύει και σε:
- Αράδαινα: υποχρεωτικό εισιτήριο, με τα έσοδα να πηγαίνουν σε ΟΦΥΠΕΚΑ και Δήμο Σφακίων για συντήρηση, καθαριότητα, υποδομές και εποπτεία.
- Ίμπρος: επίσης υποχρεωτικό εισιτήριο, με θεσμικό πλαίσιο μέσω ΚΥΑ/ΦΕΚ του 2026.
- Σαμαριά: έχει φυσικά εδώ και χρόνια καθεστώς εισόδου.
Άρα σίγουρα δεν είναι μεμονωμένη ιδέα του Δήμου Φαιστού.
Η συζήτηση λοιπόν δεν είναι στο αν υφίσταται αυτό, αλλά στο αν πρέπει να υφίσταται γιατί δεν μιλάμε για ένα οργανωμένο αξιοθέατο τύπου «μπαίνω από μια πύλη, ακολουθώ διαμορφωμένο μονοπάτι και βγαίνω» όπως πχ ένας αρχαιολογικός χώρος.
Είναι ένας φυσικός χώρος με πολλαπλές χρήσεις, ιστορική (και θρησκευτική αν θέλετε συγκεκριμένα για το Αγιοφάραγγο) σημασία, μονοπάτι, ελεύθερη παραλία, αναρριχητική δραστηριότητα, καταδυτική δραστηριότητα, πεζοπορία κ.α.
Βάλτε μέσα στη συζήτηση και τους ντόπιους που πάνε να κάνουν απλά το μπάνιο τους. Θα πληρώνουν είσοδο για να πάνε να κολυμπήσουν;
Και αν αυτοί με διάταξη εξαιρεθούν, οι υπόλοιποι όλοι θα μπορούν να μιλάνε για «διάκριση»;
Αφήστε που υπάρχει και ένα ακόμα ζήτημα. Νομικό – θεσμικό. Δεν μπορεί κάθε δήμος απλώς να αποφασίζει αυθαίρετα ότι ένα φυσικό φαράγγι έχει «είσοδο» και να αρχίζει να εισπράττει.
Και για να σας προλάβω, στα φαράγγια όπου προανέφερα και εφαρμόζεται ήδη οργανωμένο εισιτήριο υπάρχει συγκεκριμένο θεσμικό πλαίσιο.
Για το Αγιοφάραγγο, λοιπόν, το κρίσιμο είναι με ποια ακριβώς νομική βάση και με ποιο μοντέλο διαχείρισης θα γίνει αυτό.
Συνοψίζοντας, κατά τη ταπεινή μου άποψη, δεν θα έπρεπε να υπάρχει εισιτήριο εισόδου για τους πολίτες σε κανένα φαράγγι της χώρας.
Η προστασία και η συντήρηση των φυσικών μας μνημείων είναι υποχρέωση της Πολιτείας και των Δήμων και τα σχετικά έξοδα θα πρέπει να καλύπτονται από τους προϋπολογισμούς τους και τα έσοδά τους, όπως συμβαίνει με κάθε άλλη δημόσια υποδομή.
Δεν γίνεται κάθε φορά που ένας φυσικός χώρος αποκτά επισκεψιμότητα να αντιμετωπίζεται ως ευκαιρία για να μπει ένα ακόμη χαράτσι στον πολίτη…
Προφανώς και πρέπει να προστατεύουμε, να καθαρίζουμε και να διαχειριζόμαστε σωστά τα φαράγγια μας. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει να μετατρέψουμε την πρόσβαση στη φύση σε τουριστικό προϊόν.
Η φύση δεν είναι αξιοθέατο με ταμείο στην είσοδο και ο πολίτης δεν θα πρέπει να πληρώνει για να έχει πρόσβαση στον φυσικό πλούτο του τόπου του.
Αν οι Δήμοι θεωρούν ότι ένα φαράγγι χρειάζεται περισσότερους πόρους για να προστατευτεί, ας διαθέσουν τους απαραίτητους πόρους από τα έσοδά τους και ας διεκδικήσουν περισσότερη χρηματοδότηση από το κράτος.
Η προστασία της φύσης είναι δημόσια ευθύνη, όχι υπηρεσία που αγοράζει ο πολίτης στην είσοδο…
