Μια εταιρεία θέλει να στήσει data center 70 εκατ. ευρώ ανάμεσα στη Λίμνη της Αγιάς και την Αγία Κυριακή. Ξέρουμε ποιος αγόρασε μερίδιο και πόσα πλήρωσε. Δεν ξέρουμε πόσο νερό θα καταναλώνει, πόσο θόρυβο θα κάνει και ποια διάταξη το επιτρέπει. Η Περιφέρεια Κρήτης θα το ψάξει ή θα εγκρίνει πάλι;
Το Βαρύπετρο δεν είναι ένα οικόπεδο στο πουθενά. Βόρεια βρίσκεται η Λίμνη της Αγιάς, περιοχή Natura 2000. Νότια βρίσκεται η Αγία Κυριακή της Μονής Χρυσοπηγής. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος την κήρυξε προστατευόμενο τοπίο τον Οκτώβριο του 2023. Ανάμεσά τους ζουν άνθρωποι. Εκεί η Quadrivium Digital Hellas θέλει να στήσει ένα κέντρο δεδομένων (data center). Πρόκειται για ένα κτίριο γεμάτο διακομιστές που δουλεύουν όλο το 24ωρο. Ο προϋπολογισμός φτάνει περίπου τα 70 εκατομμύρια ευρώ.
Για τα χρήματα ξέρουμε αρκετά. Για όλα τα υπόλοιπα ξέρουμε ελάχιστα.
Το 30% φαίνεται. Το 70%;
Οι οικονομικές καταστάσεις της Prodea Investments γράφουν ότι στις 6 Μαΐου 2026 αγόρασε το 30% της Quadrivium Digital Hellas για 585.000 ευρώ. Στο βρετανικό μητρώο εταιρειών η Quadrivium Digital Ltd έχει δύο πρόσωπα με σημαντικό έλεγχο. Ο Aditya Krishna Ayyagari κατέχει από 50% έως 75% και ο Volodymyr Lyulchuk από 25% έως 50%.
Ποιος κατέχει σήμερα το υπόλοιπο 70% της ελληνικής εταιρείας; Η απάντηση χωράει σε μία σελίδα.
Αρκεί η εταιρεία να δημοσιεύσει το μετοχολόγιο. Όποιος ζητά την εμπιστοσύνη ενός χωριού μπορεί να πει και ποιος είναι. Τι, όχι;
Επτά φορές το Ηράκλειο
Τα τοπικά μέσα γράφουν για φάκελο 7 MW με προοπτική έως 20 MW. Η εταιρεία μιλά για ισχύ έως 13 MW. Για να καταλάβουμε τι σημαίνουν αυτά τα νούμερα, ας κοιτάξουμε το Ηράκλειο.
Τον Απρίλιο του 2025 η Digital Realty εγκαινίασε το HER1, το πρώτο μεγάλο data center της Κρήτης. Κυβέρνηση και εταιρεία το παρουσίασαν ως ψηφιακό κόμβο της Ανατολικής Μεσογείου. Ξεκίνησε με 1 MW και η επέκτασή του μπορεί να φτάσει τα 10 MW.
Το Βαρύπετρο θα ξεκινούσε από 7 MW. Δηλαδή ένα χωριό των Χανίων θα φιλοξενούσε από την πρώτη μέρα εγκατάσταση επτά φορές μεγαλύτερη από το έργο που παρουσίασαν ως κόμβο της Μεσογείου. Με τα 13 MW της εταιρείας θα ξεπερνούσε ακόμη και το ανώτατο όριο της μελλοντικής επέκτασης του Ηρακλείου.
Αν μια τέτοια εγκατάσταση λειτουργεί όλο τον χρόνο σε πλήρη ισχύ, καταναλώνει όσο ρεύμα χρειάζονται περίπου 30.000 νοικοκυριά.
Ποιο νούμερο γράφει τελικά ο φάκελος; Προβλέπει επέκταση; Αν ναι, μέχρι πού;
Η ισχύς καθορίζει την περιβαλλοντική κατηγορία του έργου και τις μελέτες που χρειάζεται. Κανείς δεν πρέπει να μάθει την απάντηση μετά την άδεια.
Ρεύμα που δεν υπάρχει ακόμα
Στη συνέλευση των κατοίκων ακούστηκε ότι ο ΔΕΔΔΗΕ, ο διαχειριστής του δικτύου διανομής, απάντησε πως προς το παρόν δεν μπορεί να εξυπηρετήσει τη σύνδεση. Η εταιρεία όμως μιλά για έναρξη λειτουργίας το 2028.
Με ποιο δίκτυο; Ποιος θα πληρώσει τα νέα έργα; Τι σημαίνουν 13 ή 20 MW για τους υπόλοιπους καταναλωτές της Δυτικής Κρήτης;
Το ερώτημα δεν αφορά μόνο τα Χανιά. Η έρευνα του Solomon βρήκε οκτώ νέα data centers στην Ελλάδα που είχαν ήδη εξασφαλίσει σύνδεση στο δίκτυο. Την ίδια ώρα εκκρεμούσαν οι μελέτες για την επάρκεια ρεύματος και νερού και για τις επιπτώσεις στις τιμές.
«Ψύξη χωρίς νερό». Το έχουμε ξανακούσει
Η εταιρεία δηλώνει ότι θα χρησιμοποιεί ξηρή ψύξη, δηλαδή θα ψύχει τα μηχανήματα με αέρα αντί για νερό. Η Ολλανδία έχει ήδη ζήσει αυτή την ιστορία. Το 2022 η εφημερίδα Noordhollands Dagblad αποκάλυψε ότι το data center της Microsoft στο Middenmeer κατανάλωσε 84 εκατομμύρια λίτρα πόσιμου νερού μέσα στο 2021. Οι εκτιμήσεις που είχαν φτάσει στις τοπικές αρχές μιλούσαν για 12 έως 20 εκατομμύρια λίτρα τον χρόνο. Η αποκάλυψη ήρθε μέσα σε καλοκαίρι λειψυδρίας. Η εταιρεία εξήγησε ότι χρειάζεται περισσότερο νερό τις πολύ ζεστές μέρες.
Τα Χανιά έχουν πολλές πολύ ζεστές μέρες.
- Πόσο νερό θα χρειάζεται συνολικά η εγκατάσταση, μαζί με τις μέρες του καύσωνα;
- Από πού θα το παίρνει;
- Ποιος θα μετρά την κατανάλωση και πού θα δημοσιεύει τα στοιχεία;
Μια δέσμευση χωρίς μετρητή και χωρίς δημόσια στοιχεία μένει απλή δήλωση.
Θόρυβος και θέσεις εργασίας
Η ξηρή ψύξη χρειάζεται μεγάλους ανεμιστήρες που δουλεύουν μέρα και νύχτα. Τι θόρυβο προβλέπει η μελέτη για τα πιο κοντινά σπίτια τη νύχτα; Ποιος θα τον ελέγχει όταν ξεκινήσει η λειτουργία;
Ένα data center χρειάζεται πολλά συνεργεία στην κατασκευή και λίγους ανθρώπους στη λειτουργία.
Πόσες μόνιμες θέσεις θα μείνουν στα Χανιά; Η εταιρεία ξέρει τον αριθμό. Ας τον πει.
Η Περιφέρεια «ζήτησε διευκρινίσεις». Το ΤΕΕ βλέπει άδεια
Στη συνέλευση της 9ης Νοεμβρίου ο αντιπεριφερειάρχης Πολιτικής Προστασίας Γιώργος Τσαπάκος είπε ότι η Περιφέρεια «δεν έχει πλήρη αρμοδιότητα, έχει όμως έρθει αίτημα και έχουμε ζητήσει διευκρινίσεις». Πρόσθεσε ότι η περιοχή βρίσκεται εντός οικισμού και ότι «πρέπει να δούμε αν πληροί τις προϋποθέσεις».
Στην ίδια αίθουσα ο πρόεδρος της αντιπροσωπείας του ΤΕΕ Δυτικής Κρήτης, κ. Καζάσης, έδωσε διαφορετική εικόνα. «Η διαίσθησή μου είναι ότι η Περιφέρεια ζήτησε μεν κάποια πράγματα αλλά προτίθεται να το αδειοδοτήσει». Εξήγησε ότι με το σημερινό πλαίσιο δεν απαιτούνται ειδικές μελέτες.
Ο αντιπεριφερειάρχης μιλά για διευκρινίσεις. Ο εκπρόσωπος των μηχανικών, που ξέρει καλά πώς δουλεύει η αδειοδότηση, εκτιμά ότι η άδεια έρχεται. Αν ο μηχανικός κάνει λάθος, η Περιφέρεια μπορεί εύκολα να τον διαψεύσει. Ας δημοσιεύσει τι ζήτησε από την εταιρεία, τι απάντηση πήρε και με ποια κριτήρια θα αποφασίσει.
Ας απαντήσει γραπτώς και στον περιφερειακό σύμβουλο Αλέκο Μαρινάκη. Στις 5 Νοεμβρίου ζήτησε τα στοιχεία της αδειοδότησης και τη βεβαίωση για την υδροδότηση.
Η Περιφέρεια Κρήτης δείχνει τον τελευταίο καιρό μεγάλη άνεση με ό,τι φέρει την ετικέτα «επένδυση». Γι’ αυτό η εκτίμηση του ΤΕΕ δεν ακούγεται παράξενη. Ακούγεται γνώριμη.
Ζητάμε γραπτές απαντήσεις
Ζητάμε από την Πολεοδομία Χανίων και την αρμόδια υπηρεσία της Περιφέρειας Κρήτης γραπτή απάντηση σε τρία ερωτήματα.
- Ποια διάταξη επιτρέπει τη χρήση data center στο συγκεκριμένο γήπεδο και ποιος είναι ο επίσημος χαρακτηρισμός του;
- Με ποια συνολική εγκατεστημένη ισχύ και σε ποια περιβαλλοντική κατηγορία εξετάζουν τον φάκελο;
- Προβλέπει ο φάκελος επέκταση και μέχρι ποια ισχύ;
Τα έγγραφα υπάρχουν. Αρκεί να τα δημοσιεύσουν.
Το «όχι» του Δήμου και τα όριά του
Το Δημοτικό Συμβούλιο Χανίων στάθηκε στο πλευρό των κατοίκων και έστειλε ψήφισμα στον Πρωθυπουργό. Σωστή κίνηση. Ο Δήμαρχος Παναγιώτης Σημανδηράκης όμως φρόντισε να βάλει όρια. «Δεν λέμε όχι γενικώς και αορίστως. Λέμε όχι στο συγκεκριμένο με τα χαρακτηριστικά και τη χωροθέτηση που έχει». Θύμισε επίσης ότι οι αποφάσεις του Δήμου «έχουν γνωμοδοτικό χαρακτήρα». Ο Δήμος λοιπόν λέει όχι. Την τελική υπογραφή τη βάζουν όμως άλλοι.
Αν η συγκεκριμένη χωροθέτηση είναι λάθος, ποια θα ήταν η σωστή; Έχει ο Δήμος σχέδιο για το πού επιτρέπει τέτοιες χρήσεις;
Αν δεν έχει, το «όχι γενικώς και αορίστως» θα ακουστεί ξανά στο επόμενο χωριό που θα βρεθεί στον χάρτη κάποιου επενδυτή.
Το ίδιο ισχύει για όσους θα ζητήσουν σε λίγο την ψήφο μας. Ας πουν από τώρα πού στέκονται.
Μιλάμε για μια εγκατάσταση που θα αποθηκεύει και θα διαχειρίζεται πληροφορίες. Καλό θα ήταν να δώσει πρώτα λίγες και στους γείτονές της.
