“Τα σκουπίδια δεν καίγονται – ανακυκλώνονται” λένε οι πολίτες εκφράζοντας την αντίθεση τους στην εγκατάσταση μονάδας καύσης απορριμμάτων στην Κρήτη! Όχι στην μελέτη ΣΜΠΕ λέει “ομόφωνα” και το Δημοτικό Συμβούλιο Ηρακλείου, αρκεί όμως αυτό από την στιγμή που η απόρριψη δεν έχει δεσμευτικό χαρακτήρα για την κυβέρνηση;
Έντονη διαμαρτυρία πολιτών και φορέων. Ο Δήμαρχος Αλέξης Καλοκαιρινός ζήτησε απορριπτική γνωμοδότηση για τη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων
Με αρκετή ένταση κύλησε η συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Ηρακλείου της Δευτέρας 13/10/2025, που είχε ως κεντρικό θέμα συζήτησης τη γνωμοδότηση επί της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) για τη δημιουργία Μονάδας Καύσης Απορριμμάτων. Το Σώμα αποφάσισε κατά πλειοψηφία να απορρίψει τη μελέτη, υιοθετώντας την αρνητική εισήγηση του δημάρχου, Αλέξη Καλοκαιρινού.
Η συνεδρίαση ξεκίνησε υπό το βάρος κινητοποιήσεων. Έξω από το δημαρχείο, δεκάδες πολίτες, εκπρόσωποι φορέων και σωματείων ύψωσαν πανό και φώναξαν συνθήματα ενάντια στη δημιουργία μονάδας καύσης απορριμμάτων στο νησί.
«Όχι στην καύση, ναι στη ζωή», «Τα σκουπίδια δεν καίγονται – ανακυκλώνονται» ήταν μερικά από τα συνθήματα που κυριάρχησαν.
Αλ. Καλοκαιρινός: «Καλούμαστε να εγκρίνουμε κάτι άγνωστο και ασαφές»
Ήδη από την εισαγωγική του τοποθέτηση, ο Δήμαρχος Ηρακλείου παρουσίασε εκτενώς τα επιχειρήματα της δημοτικής αρχής για την απόρριψη της ΣΜΠΕ. Ο κ. Καλοκαιρινός έκανε λόγο για μελέτη «αποσπασματική και ασαφή», που αφήνει κρίσιμα ζητήματα ανοιχτά για το μέλλον, υπογραμμίζοντας ότι σημαντικές παράμετροι του έργου, όπως ο τρόπος υλοποίησης, οι μηχανισμοί ελέγχου και οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις, παραμένουν αδιευκρίνιστες.
Σύμφωνα με τον Δήμαρχο Ηρακλείου, η μελέτη «δεν είναι επαρκής» και δεν δίνει πειστικές απαντήσεις σε θέματα περιβαλλοντικής ασφάλειας, δημόσιας υγείας και οικονομικού κόστους. «Η πρόταση εγείρει θεσμικά, περιβαλλοντικά, οικονομικά και υγειονομικά ζητήματα, χωρίς να παρέχει σαφές πλαίσιο εγγυήσεων», τόνισε.
Οικονομική επιβάρυνση και ιδιωτικοποίηση του κόστους
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο Δήμαρχος στον οικονομικό παράγοντα, κάνοντας λόγο για ένα μοντέλο που μεταφέρει το κόστος στους δημότες την ώρα που θα ωφελούνται ιδιώτες από την παράδοση και τη χρήση του απορριμματογενούς καυσίμου.
«Οι δημότες θα πληρώνουν για να παραδίδουν το απορριμματογενές καύσιμο στις μονάδες. Με άλλα λόγια, θα χρηματοδοτούν ένα ιδιωτικό έργο και θα αναλαμβάνουν τον επιχειρηματικό κίνδυνο», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Εξίσου προβληματική χαρακτήρισε τη διαχείριση των απορριμμάτων ως «πόρων» που θα αποφέρουν οφέλη σε ιδιώτες και όχι στους δημότες. «Αν τα σκουπίδια θεωρούνται πόρος, τότε οι παραγωγοί τους, δηλαδή οι πολίτες, θα έπρεπε να αποζημιώνονται. Αντίθετα, θα πληρώνουν για να τα διαθέτουν», επεσήμανε.
Ασάφειες και αβέβαιο θεσμικό πλαίσιο
Στο θεσμικό πεδίο, ο δήμαρχος υπογράμμισε ότι η πρόταση βασίζεται σε ένα «νόμο-πλαίσιο» ο οποίος δεν έχει ακόμη δημοσιοποιηθεί, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο να αλλάξουν οι όροι χωροθέτησης και λειτουργίας των μονάδων. «Δεν γνωρίζουμε ποιος θα αποφασίζει για τη χωροθέτηση, ποιος θα φέρει την ευθύνη και πώς θα κατανέμεται το κόστος. Η τοπική αυτοδιοίκηση εμφανίζεται απλώς ως παρατηρητής», είπε.
Επιπλέον, ο κ. Καλοκαιρινός προειδοποίησε ότι η προσθήκη των μονάδων καύσης ενδέχεται να υπονομεύσει την προσπάθεια ενίσχυσης της ανακύκλωσης.
«Όταν προβλέπεται η “μεταβατική χρήση συμμείκτων απορριμμάτων”, ανοίγει η πόρτα για τη χαλάρωση των στόχων ανακύκλωσης», τόνισε, εκφράζοντας τον φόβο ότι η Κρήτη κινδυνεύει να επιστρέψει σε πρακτικές παλαιότερων εποχών.
Τοποθετήσεις παρατάξεων
Την αντίθεσή τους στη δημιουργία μονάδας καύσης, εξέφρασαν όλες οι δημοτικές παρατάξεις, στηρίζοντας την εισήγηση του δημάρχου.
Ο επικεφαλής της παράταξης «Ηράκλειο η πόλη μας», Μιχάλης Καραμαλάκης, δήλωσε χαρακτηριστικά ότι «το Ηράκλειο δεν μπορεί να γίνει ο ενεργειακός κλίβανος για τα σκουπίδια της Κρήτης και των νησιών του Νότιου Αιγαίου».
Η Μαρία Καναβάκη, από την παράταξη «Ηράκλειο για σένα», έκανε λόγο για «προσχηματική διαβούλευση» από την πλευρά της κυβέρνησης, επισημαίνοντας ότι η τοπική αυτοδιοίκηση δεν μπορεί να είναι «ουραγός ή θεατής» σε τόσο κρίσιμα ζητήματα.
Από τη «Λαϊκή Συσπείρωση», ο Δημήτρης Δουλουφάκης τόνισε ότι η συζήτηση δεν έπρεπε να περιοριστεί σε γνωμοδότηση για τη μελέτη, αλλά να οδηγήσει σε συνολική απόρριψη του σχεδίου.
«Δεν υπάρχει λίγος ή πολύς καρκίνος. Δεν θέλουμε εργοστάσιο καύσης ούτε στην Κρήτη, ούτε πουθενά στην Ελλάδα», δήλωσε ο κ Δουλουφάκης, ενώ απέδωσε την προώθηση τέτοιων σχεδίων στην πολιτική της κυβέρνησης και της ΕΕ, η οποία προωθεί τα συμφέροντα των μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων, με πρόσχημα την προστασία του περιβάλλοντος.
Με επίσης επικριτική διάθεση εμφανίστηκε και η ανεξάρτητη δημοτική σύμβουλος Αντιγόνη Ανδρεάκη, που έθεσε το ερώτημα της ενδεχόμενης αύξησης των δημοτικών τελών, με τον Δήμαρχο να απαντά ότι «είναι δύσκολο να εκτιμηθεί με ακρίβεια», αλλά η αύξηση θεωρείται «εξαιρετικά πιθανή».
Η Λίνα Ανδρουλάκη της «Λαϊκής Συσπείρωσης», ζήτησε διευκρινίσεις για τη χωροθέτηση της μονάδας, με τον κ. Καλοκαιρινό να τονίζει πως, από τη στιγμή που η θέση του Δήμου είναι αρνητική, δεν τίθεται καν θέμα συζήτησης τοποθεσίας.
Όπως ήταν αναμενόμενο, το Δημοτικό Συμβούλιο ενέκρινε ομόφωνα την εισήγηση του δημάρχου, απορρίπτοντας τη ΣΜΠΕ. Βέβαια, ομοφωνία δεν σημαίνει πάντα και συμφωνία.
Κάθε παράταξη και κάθε πρόσωπο, μπορεί να έχει διαφορετικούς λόγους να υιοθετεί ή να απορρίπτει μια πρόταση. Όπως σημείωσε η κ Ανδρουλάκη, με μια εύστοχη παρομοίωση, «άλλος έχει αντιρρήσεις για τον γάμο επειδή κάτι δεν του αρέσει και άλλος δεν επιθυμεί να γίνει κανένας γάμος».
Στην προκείμενη περίπτωση, η δημοτική αρχή, δεν ξεκαθαρίζει απόλυτα τα κίνητρά της σχετικά με την απόρριψη του σχεδίου για την ενεργειακή αξιοποίηση των ΑΕΠΥ, την ώρα που έχει ήδη εγκρίνει την ανάθεση της αποκομιδής σε ιδιώτες. Για κάποιους, αυτό μπορεί να είναι ύποπτο. Ο χρόνος θα δείξει όμως…
Οι διαμαρτυρίες των φορέων
Την ίδια ώρα, έξω από το δημαρχείο, εκπρόσωποι σωματείων και συλλογικοτήτων εξέφρασαν με δυναμικό τρόπο την αντίθεσή τους. Ο πρόεδρος του Σωματείου Μισθωτών Τεχνικών Ηρακλείου, Βάγιας Βάγιας, κατήγγειλε ότι «η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει 6 δισ. ευρώ για τέτοιες μονάδες, χρήματα που θα καταλήξουν στους ενεργειακούς κολοσσούς, ενώ για την παιδεία και την υγεία δίνονται λιγότερα». Κάλεσε τους πολίτες «να μην επιτρέψουν αυτή τη στρατηγική» και να συνεχίσουν τις κινητοποιήσεις, τονίζοντας ότι η καύση απορριμμάτων δεν μπορεί να θεωρείται βιώσιμη λύση.
Οι συγκεντρωμένοι πολίτες επανέλαβαν τα συνθήματά τους μετά την ολοκλήρωση της συνεδρίασης, εκφράζοντας την ικανοποίησή τους για τη στάση του Δημοτικού Συμβουλίου.
Η αξία της απόφασης
Η ομόφωνη απόρριψη της ΣΜΠΕ από το Δημοτικό Συμβούλιο Ηρακλείου δεν έχει δεσμευτικό χαρακτήρα για την κυβέρνηση, ωστόσο στέλνει ένα ηχηρό πολιτικό μήνυμα.
Αποτυπώνει την ολική αντίθεση της τοπικής κοινωνίας στην εγκατάσταση μιας μονάδας καύσης που θεωρείται ότι θα επιφέρει σοβαρές περιβαλλοντικές και οικονομικές συνέπειες για το νησί.
Ο Δήμαρχος, ολοκληρώνοντας την τοποθέτησή του, επανέλαβε ότι «οι δήμοι και οι πολίτες δεν μπορεί να αντιμετωπίζονται ως παθητικοί παραγωγοί απορριμμάτων, ενώ τα οφέλη από τη μετατροπή των σκουπιδιών σε ενέργεια να καρπώνονται ιδιώτες». Κάλεσε δε την Πολιτεία να προχωρήσει σε εναλλακτικές λύσεις, όπως την ενίσχυση της ανακύκλωσης, τη διαλογή στην πηγή και τη μείωση αποβλήτων.
Η επόμενη μέρα αναμένεται να έχει ενδιαφέρον και σίγουρα δεν θα είναι εύκολη. Το ζήτημα της διαχείρισης των απορριμμάτων παραμένει ένα από τα πιο σύνθετα και επίμαχα θέματα περιβαλλοντικής πολιτικής στη χώρα. Η δε ομόφωνη στάση του Ηρακλείου μπορεί να αποτελέσει προπομπό για παρόμοιες αποφάσεις σε άλλους δήμους του νησιού.
Ωστόσο, και μόνο το γεγονός ότι η κυβέρνηση έστειλε έναν διορισμένο Γραμματέα Υπουργείου, να συνομιλήσει με τους αιρετούς άρχοντες για ένα τόσο σοβαρό ζήτημα, καταδεικνύει την απαξιωτική της διάθεση προς τον θεσμό της Τοπικής Αυτοδικοίκησης. Οψόμεθα...
