«Με φοβίζει η λέξη «ήρωας». Όταν την ακούω, τρέμω γι’ αυτό που θα ακολουθήσει». Ο π. Λίβυος, με την ανάρτησή του μετά την τραγωδία στο νότιο Ρέθυμνο, χτύπησε ακριβώς εκεί που πονάει. Γιατί η λέξη «ήρωας» έχει γίνει το πιο βολικό απορρυπαντικό της κρατικής ανικανότητας και όχι δεν είναι φυσιολογικό να χρειαζόμαστε νέους ήρωες κάθε καλοκαίρι…
«Με φοβίζει η λέξη «ήρωας». Όταν την ακούω, τρέμω γι’ αυτό που θα ακολουθήσει. Γιατί κάθε φορά που μια κοινωνία επαναλαμβάνει συνεχώς τη λέξη «ήρωας», κάτι κρύβει. Κάτι φοβάται να δει. Κάτι αρνείται να συζητήσει».
Αυτά δεν είναι λόγια κάποιου τυχαίου σχολιαστή. Είναι η φωνή του π. Λίβυου, του πατέρα Χαράλαμπου Παπαδόπουλου, του γνωστού ιερέα, θεολόγου και συγγραφέα που ζει στη Νότια Κρήτη, στην ενορία της Αγίας Ειρήνης στον Πύργο Μονοφατσίου.
Ενός ανθρώπου που δεν μασάει τα λόγια του, που δεν μετατρέπει τον πόνο σε εύπεπτο πνευματικό «χαπάκι» και που, με την ανάρτησή του στα social media αμέσως μετά την τραγωδία στο νότιο Ρέθυμνο, χτύπησε ακριβώς εκεί που πονάει…
«Δεν είναι φυσιολογικό να καίγεται η ίδια γη ξανά και ξανά. Δεν είναι φυσιολογικό να θρηνούμε ξανά και ξανά ανθρώπους. Δεν είναι φυσιολογικό να χειροκροτούμε τους νεκρούς και να συνηθίζουμε τις αιτίες που τους γεννούν. Ο πιο επικίνδυνος μηχανισμός μιας κοινωνίας δεν είναι το ψέμα. Είναι όταν μετατρέπει την τραγωδία σε κανονικότητα. Όταν η φωτιά γίνεται “το καλοκαίρι μας”. Όταν ο θάνατος γίνεται “το τίμημα της δουλειάς”. Όταν η αποτυχία γίνεται “μοίρα”.»
Και μετά, σχεδόν αμέσως, η συζήτηση αλλάζει. Από τους ανθρώπους περνάμε στις εκτάσεις. Από το πένθος στην «αξιοποίηση».
Αυτό ακριβώς ζούμε ξανά αυτές τις μέρες στο νότιο Ρέθυμνο. Στις 29 Ιουλίου 2026, στη μεγάλη πυρκαγιά που ξεκίνησε στην Κρύα Βρύση του Δήμου Αγίου Βασιλείου και απλώθηκε σαν δαίμονας σε Σαχτούρια, Μέλαμπες, Ορνέ, Αγία Γαλήνη, δύο πυροσβέστες κάηκαν ζωντανοί. Ο 25χρονος Παντελής Διαμαντάκης, εποχικός, που μόλις είχε τελειώσει τις σπουδές του και διάλεξε να μπει στη φωτιά. Και ο 58χρονος Εμμανουήλ Στρατιδάκης, πενταετούς υποχρέωσης από το Γερακάρι Αμαρίου. Βρέθηκαν απανθρακωμένοι έξω από το όχημά τους. Έπεσαν «ηρωικά στον βωμό του καθήκοντος», όπως είπε η επίσημη ανακοίνωση.
Και μετά… ήρθαν τα στεφάνια. Οι δηλώσεις. Οι «ήρωες». Οι «θυσίες». Οι «ευχαριστίες της Πολιτείας». Ακριβώς αυτό που φοβάται ο π. Λίβυος.
Γιατί η λέξη «ήρωας» έχει γίνει το πιο βολικό απορρυπαντικό της κρατικής ανικανότητας.
Ξεπλένει τα πάντα: τις χιλιάδες κενές οργανικές θέσεις στην Πυροσβεστική, την εποχικότητα που μετατρέπει τους ανθρώπους σε αναλώσιμους, την ανύπαρκτη πρόληψη, τους καθαρισμούς που μένουν στα χαρτιά, τα εναέρια που καθηλώνονται με την πρώτη ριπή ανέμου, την πλήρη απουσία σοβαρής δασοπροστασίας.
Ξεπλένει ακόμα και την υποκρισία μιας κυβέρνησης που χθες αντιμετώπιζε με χημικά και γκλομπς τους ίδιους ανθρώπους όταν διεκδικούσαν τα στοιχειώδη, και σήμερα τους αποκαλεί ήρωες για να κλείσει το στόμα της κοινωνίας.
Και μετά, σαν να μην έφτανε ο θάνατος, αρχίζει η δεύτερη πράξη του δράματος: η «αξιοποίηση».
Οι στάχτες ακόμα καπνίζουν και ήδη μυρίζουν «ανάπτυξη». Ήδη κάποιοι σκέφτονται τι θα γίνει με τη γη. Ήδη η συζήτηση μετατοπίζεται από το «γιατί κάηκαν» στο «τι θα χτιστεί».
Αυτό δεν είναι απλώς πολιτική αποτυχία. Είναι, όπως λέει ο π. Λίβυος, πνευματική αποτυχία.
Γιατί έχουμε πάψει να σκανδαλιζόμαστε από αυτό που θα έπρεπε να μας είναι ανυπόφορο. Έχουμε συνηθίσει να χρειαζόμαστε νέους ήρωες κάθε καλοκαίρι για να επιβιώσει μια χώρα που αρνείται να προστατέψει τον εαυτό της. Έχουμε μετατρέψει τον θάνατο σε «μοίρα» και την εγκληματική αμέλεια σε «κλιματική κρίση» που δήθεν δεν μπορούμε να αντιμετωπίσουμε.
Ο Χριστός -και ο π. Λίβυος το θυμίζει με δύναμη- δεν μας κάλεσε να συνηθίσουμε τον θάνατο. Μας κάλεσε να πολεμήσουμε ό,τι γεννά τον θάνατο.
Η μεγαλύτερη τιμή στους Παντελή Διαμαντάκη και Εμμανουήλ Στρατιδάκη δεν είναι τα στεφάνια, ούτε οι δηλώσεις, ούτε οι φωτογραφίες με το κεφάλι σκυφτό. Είναι μια κοινωνία -και ένα κράτος- που αρνείται επιτέλους να χρειάζεται συνεχώς καινούργιους ήρωες.
Μέχρι τότε, κάθε φορά που ακούμε τη λέξη «ήρωας» μετά από μια πυρκαγιά, ας τρέμουμε. Γιατί ξέρουμε τι κρύβεται πίσω της.
