Επιστρέφει η εισήγηση για εισιτήριο 5 ευρώ στο Αγιοφάραγγο, με τους δημότες Φαιστού και των όμορων δήμων να μπαίνουν τζάμπα και τους υπόλοιπους να πληρώνουν. Ποιος και πώς θα ελέγχει την εντοπιότητα; Θα πληρώνουν όσοι έρχονται με σκάφος; Και γιατί η φύση γίνεται ταμείο μόλις αποκτά κόσμο;
Και ξαφνικά, το Αγιοφάραγγο απέκτησε ταρίφα. Η εισήγηση για εισιτήριο 5 ευρώ επιστρέφει στο Δημοτικό Συμβούλιο Φαιστού, αυτή τη φορά στολισμένη με τις εξαιρέσεις που ενέκρινε η Κοινότητα Πηγαϊδακίων: τζάμπα οι δημότες Φαιστού και των όμορων δήμων Γόρτυνας και Αγίου Βασιλείου, τζάμπα οι κτηνοτρόφοι και οι ιδιοκτήτες γης, τζάμπα και οι προσκυνητές. Πληρώνουν, δηλαδή, οι «ξένοι».
Το μοντέλο, όπως λέει ο ίδιος ο δήμαρχος, είναι «στα πρότυπα του Κουρταλιώτικου».
Κι εδώ είναι το πρώτο, αμείλικτο ερώτημα: από πότε η πρόσβαση σε ένα δημόσιο φυσικό αγαθό εξαρτάται από το δημοτολόγιο;
Ένας πολίτης από το Ηράκλειο, τα Χανιά ή την Αθήνα δεν έχει το ίδιο δικαίωμα να περπατήσει στο φαράγγι με έναν δημότη Φαιστού;
Χωρίζουμε πλέον τους πολίτες σε αυτούς που περνούν και σε αυτούς που πληρώνουν για να περάσουν, και όλο αυτό μας το σερβίρουν ως «αμοιβαιότητα».
Κι όμως, το πιο ενδιαφέρον δεν είναι ποιος εξαιρείται, αλλά ποιος ξεχνιέται.
Στο Κουρταλιώτικο, το εισιτήριο εξαιρεί ΑμΕΑ και συνοδούς, ανέργους, πολύτεκνους, ηλικιωμένους και ανηλίκους.
Στην εισήγηση Πηγαϊδακίων, το κριτήριο είναι σχεδόν αποκλειστικά ένα: η εντοπιότητα.
Γιατί, δηλαδή, «δικός μας» ναι, αλλά ένας ανάπηρος, ένας άνεργος ή μια πολύτεκνη οικογένεια από αλλού πρέπει να πληρώσει;
Πάμε και στα πρακτικά, γιατί εδώ αρχίζει το πανηγύρι:
- Αν αρπάξουμε ένα κομποσκίνι και το παίξουμε προσκυνητές, μπαίνουμε τζάμπα;
- Αν έρθουμε με σκάφος από τη θάλασσα, γιατί το Αγιοφάραγγο βγάζει σε παραλία, ποιος θα μας κόψει εισιτήριο;
- Και πώς ακριβώς θα ελέγχεται η εντοπιότητα; Με ταυτότητες στο στόμιο ενός ανοιχτού φαραγγιού;
Στο Κουρταλιώτικο ο έλεγχος γίνεται με προπληρωμή online και φύλαξη σε συγκεκριμένες πύλες, γιατί είναι «κλειστό». Ακόμα κι ο Μπάλος, που έχει θάλασσα, μετρά τους επισκέπτες είτε φτάνουν με πλοίο είτε από τη στεριά.
Ο Δήμος Φαιστού, για ένα ανοιχτό και παραθαλάσσιο φαράγγι, με τι;
Ο δήμαρχος Γρηγόρης Νικολιδάκης προλαβαίνει την κριτική πάντως. Μιλώντας σε συνέντευξη του στο ΘΕΜΑ Κρήτης, λέει ότι στόχος δεν είναι η εμπορική εκμετάλλευση αλλά η ασφάλεια, ότι θα προηγηθεί μελέτη του αρμόδιου Φορέα και υπουργική απόφαση, και ότι η είσπραξη θα ξεκινήσει μόνο αφού ολοκληρωθούν οι παρεμβάσεις.
Ωραία όλα αυτά, με δύο «αστεράκια» όμως.
Πρώτον, ο ίδιος παραδέχεται ότι δεν υπάρχει χρονοδιάγραμμα, μια υπόσχεση ανοιχτή στον χρόνο. Όλοι ξέρουμε πως καταλήγουν σχεδόν πάντα τέτοιου είδους υποσχέσεις. Το έχουμε δει ξανά το έργο αυτό.
Δεύτερον, το προηγούμενο δεν βοηθά: στο φαράγγι του Ζαρού το εισιτήριο θεσμοθετήθηκε φέτος με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, παρότι ζητήθηκε να προηγηθεί μελέτη βιωσιμότητας. Ψηφίστηκε πρώτα το τίμημα και οι μελέτες έμειναν πίσω.
Κι επειδή το βασικό χαρτί και «επιχείρημα» είναι η ασφάλεια: η ασφάλεια των επισκεπτών είναι δημόσια υποχρέωση, όχι υπηρεσία επί πληρωμή.
Αν αύριο μια κατολίσθηση απειλήσει έναν περιπατητή, ο βράχος δεν θα ρωτήσει αν έκοψε εισιτήριο ή αν είναι δημότης Φαιστού. Γιατί, τότε, ο δημότης δικαιούται την ίδια φύση δωρεάν κι ο επισκέπτης από το Ηράκλειο μόνο επί πληρωμή, αφού την ασφάλεια τη χρειάζονται το ίδιο;
Και στα υπόλοιπα φαράγγια του ίδιου δήμου δηλαδή που δεν έχουν εισιτήριο τι θα γίνει δηλαδή; Θα αφήσουμε μήπως τις σκάρες (γύπες – όρνεα) στο τέλος να φάνε κάποιον επισκέπτη που θα έχει τραυματιστεί;
Και το ουσιαστικό: είναι σωστό η τοπική αυτοδιοίκηση να ανακαλύπτει τη φύση μόνο εισπρακτικά, τη στιγμή ακριβώς που αυτή αποκτά επισκεψιμότητα;
Δείτε πώς το έκαναν αλλού.
Στη Σαμαριά, όταν αναβαθμίστηκε το καθεστώς του εισιτηρίου το 2022, το φαράγγι άνοιξε μετά τις εργασίες συντήρησης του μονοπατιού, δηλαδή είχαμε πρώτα το έργο, μετά το ταμείο. Και γενικά εκεί παράλληλα με το εισιτήριο βλέπουμε και έργο. Στην Σαμαρά επίσης έχουν και τουαλέτες, θα βάλουμε τουαλέτες και στο Αγιοφάραγγο;
Και δεν μιλάμε απλά για έναν απινιδωτή και γεια σας. Ναι να τον βάλουμε τον απινιδωτή, αλλά όπου θα βάζουμε απινιδωτή θα κόβουμε και εισιτήριο μετά;
Στον Μπάλο, αν και έχουν αντίτιμο στον χωματόδρομο, συζητούν για επιστημονική μελέτη φέρουσας ικανότητας και όριο επισκεπτών, δηλαδή βάζουν σε πρώτη προτεραιότητα την προστασία, όχι την είσπραξη. Ο Δήμος Φαιστού όμως διαλέγει το δημοτικό ταμείο.
Και το επιβεβαιώνει το ίδιο του το προηγούμενο. Όπως έθεσε σε δημόσια τοποθέτησή της η δημοσιογράφος Νέλλη Κατσαμά, το εισιτήριο στο φαράγγι του Ζαρού, το γνωστό ως Αγίου Νικολάου, γεννά ερωτήματα: τι θα αποδώσει τελικά, πόσα θα πάνε στον καθαρισμό, πόσο πιο βατό θα γίνει το φαράγγι;
Και δεν είναι θεωρητικά: όπως επισημαίνει η Κατσαμά, οι κατολισθήσεις το έκαναν αδιάβατο, με μια σκάλα-παράκαμψη που, όπως καταγγέλλει, είναι άκρως επικίνδυνη.
Σε ανάρτησή της, μάλιστα, σημειώνει ότι ακόμα και οι πινακίδες προσοχής στον Ζαρό είναι οι παλιές της Δασικής Υπηρεσίας, ο δήμος δεν έχει βάλει ούτε μία. Εντάξει, έχει βάλει μια «εισέρχεστε με δική σας ευθύνη». Και αυτό σε φαράγγι που έχει θεσμοθετηθεί εισιτήριο.
Ιδού, λοιπόν, και η ειρωνεία: ο δήμαρχος επικαλείται τον κίνδυνο των «μη οργανωμένων» φαραγγιών για να δικαιολογήσει το εισιτήριο, τη στιγμή που το δικό του φαράγγι με εισιτήριο παραμένει ακριβώς αυτό επικίνδυνο. Και αυτό επειδή, σύμφωνα πάντα με τον ίδιο, το κράτος δεν έχει επέμβει να κάνει όλα όσα πρέπει να κάνει.
Το κράτος θα κάνει τις συντηρήσεις, με τους δικούς μας φόρους, και ο δήμος απλά θα εισπράττει μετά το εισιτήριο;
Το ίδιο μοτίβο ετοιμάζεται, λοιπόν, και στο Αγιοφάραγγο. Και θα μπει ταρίφα ενώ ο δρόμος πρόσβασης παραμένει ακόμα στα χάλια του; Και τι εννοούν «οργανωμένο parking», θα κόβουν εισιτήριο και στο παρκάρισμα; Και τονίζουν μάλιστα ότι θα είναι και ιδιαίτερα αυστηροί με την… «άναρχη» σταθμεύση για λόγους οδικής ασφάλειας. Αυτό θέλει μια εξήγηση παραπάνω, για να μην το εκλάβουμε ως… ανέκδοτο.
Όπως και να χει, για να το κλείσουμε, δανειζόμαστε, λοιπόν, το ήσυχο ερώτημα της συναδέλφου και το κάνουμε δικό μας: όλα για το κέρδος;
Στο τέλος δεν θα αφήσουν πέτρα για πέτρα με ελεύθερη πρόσβαση. Θα πας να κάτσεις και θα έρχεται το drone, γιατί, θυμίζω, ζούμε και στη χώρα που ηγείται στην 4η βιομηχανική επανάσταση, και θα σου ζητά να πληρώσεις το εισιτήριο…
