Η κυβερνητική ανακοίνωση για το πρωτογενές πλεόνασμα του κρατικού προϋπολογισμού επιχειρεί να δημιουργήσει την εικόνα μιας εντυπωσιακής δημοσιονομικής επιτυχίας. Ωστόσο, μια προσεκτικότερη ανάγνωση των στοιχείων αποκαλύπτει ότι η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη…
Η κυβερνητική ανακοίνωση για το πρωτογενές πλεόνασμα του κρατικού προϋπολογισμού επιχειρεί να δημιουργήσει την εικόνα μιας εντυπωσιακής δημοσιονομικής επιτυχίας. Η αναφορά σε υπέρβαση 2,4 δισ. ευρώ έναντι του στόχου παρουσιάζεται ως απόδειξη της αποτελεσματικότητας της οικονομικής πολιτικής.
Ωστόσο, μια προσεκτικότερη ανάγνωση των στοιχείων αποκαλύπτει ότι η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη.
Το ίδιο το Υπουργείο Οικονομικών παραδέχεται ότι, εάν αφαιρεθούν οι ετεροχρονισμένες πληρωμές, τα πρόωρα έσοδα από το Ταμείο Ανάκαμψης, το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και έκτακτες εισπράξεις, η πραγματική υπέρβαση του στόχου περιορίζεται μόλις στα 234 εκατ. ευρώ.
Με άλλα λόγια, ένα μεγάλο μέρος του πλεονάσματος δεν προέρχεται από μόνιμη βελτίωση των δημόσιων οικονομικών, αλλά από λογιστικές μεταφορές και συγκυριακούς παράγοντες.
Παράλληλα, η αναβολή επενδυτικών και άλλων κρατικών πληρωμών δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για το αν η επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων γίνεται εις βάρος της πραγματικής οικονομίας και της αναπτυξιακής δυναμικής της χώρας.
Η συγκράτηση δαπανών μπορεί να βελτιώνει προσωρινά τους αριθμούς, αλλά ενδέχεται να καθυστερεί κρίσιμα έργα και παρεμβάσεις.
Εξίσου αποκαλυπτικό είναι ότι τα τακτικά φορολογικά έσοδα, αφού αφαιρεθούν οι έκτακτες εισπράξεις, υπερβαίνουν τον στόχο μόλις κατά 0,9%. Το στοιχείο αυτό δείχνει ότι η εικόνα της «δημοσιονομικής έκρηξης» απέχει από την πραγματικότητα.
Οι σημαντικότερες «αλήθειες» που συχνά αποσιωπώνται πίσω από τους πολιτικούς πανηγυρισμούς περιλαμβάνουν:
- Διατήρηση υψηλής φορολογικής επιβάρυνσης: Τα υψηλά πλεονάσματα επιτυγχάνονται κυρίως λόγω της διατήρησης αυξημένων φορολογικών εσόδων (ενισχυμένα από τον πληθωρισμό και τον ΦΠΑ), συνεχίζοντας να πιέζουν το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών.
- Βουνό το δημόσιο χρέος: Παρά την αποκλιμάκωσή του ως ποσοστό του ΑΕΠ (εκτιμάται στο 136,8%), το ονομαστικό χρέος παραμένει τεράστιο και η εξόφληση του «λογαριασμού» των μνημονιακών δανείων θα απαιτήσει αυστηρή δημοσιονομική πειθαρχία για αρκετές δεκαετίες, έως το 2070.
- Πρωτογενές έναντι συνολικού αποτελέσματος: Τα πρωτογενή πλεονάσματα δεν περιλαμβάνουν τις δαπάνες για την εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους. Όταν συνυπολογιστούν και οι τόκοι, το συνολικό δημοσιονομικό ισοζύγιο επανέρχεται σε αρνητικό έδαφος.
- Πάγωμα πραγματικών μισθών: Παρά την ανάπτυξη της οικονομίας (κοντά στο 1,9%) και την καταπολέμηση της ανεργίας, η αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών παραμένει περιορισμένη, με τους πραγματικούς μισθούς να μην έχουν καλύψει τις απώλειες των περασμένων ετών.
Η οικονομική διαχείριση δεν κρίνεται μόνο από τους τίτλους των ανακοινώσεων, αλλά από την ποιότητα και τη βιωσιμότητα των αποτελεσμάτων.
Και στην προκειμένη περίπτωση, οι αριθμοί αφήνουν περισσότερα ερωτήματα παρά λόγους για πανηγυρισμούς.
