ΟΠΕΚΕΠΕ, Pizza Fan, Καμπούρης: τα σκάνδαλα σκάνε το ένα μετά το άλλο και η κυβέρνηση φοράει τη στολή του σερίφη. Μόνο που κανένα σκάνδαλο δεν βγήκε από έλεγχο του κράτους, όλα από καταγγελίες ή από το εξωτερικό. Άρα, ή δεν ήξεραν και είναι άχρηστοι, ή ήξεραν και σιωπούσαν. Ποιο από τα δύο είναι χειρότερο;
Κάτι έπαθε ξαφνικά το ελληνικό κράτος. Οι εισαγγελείς τρέχουν, η ΑΑΔΕ σφραγίζει, η Αστυνομία γκρεμίζει ψεύτικους τοίχους και βρίσκει θησαυρούς, τα κανάλια παίζουν σε επανάληψη χειροπέδες και Rolex. Και ο πολίτης, που είχε πάψει να ελπίζει, αρχίζει να ψιθυρίζει: «Μπας κι αποκτήσαμε επιτέλους Αστυνομία και Δικαιοσύνη;»
Πριν ανοίξουμε σαμπάνιες και αρχίσουμε τα πανηγύρια για τον ηγέτη που πατάσσει την διαφθορά, μια απλή ερώτηση: από πού ξεκίνησαν όλα αυτά;
Η λίστα Λαγκάρντ ήρθε από τη Γαλλία. Η Siemens και το C4I από τη Γερμανία. Η Novartis από τις αμερικανικές αρχές. Ο ΟΠΕΚΕΠΕ -που η Κρήτη τον ξέρει καλύτερα από κάθε άλλη περιοχή, με τους «Φραπέδες» της- από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. Η Pizza Fan από καταγγελία. Η υπόθεση Καμπούρη, με τις δεκάδες εταιρείες και τους αχυράνθρωπους, όταν τα φέσια είχαν ήδη ξεχειλίσει. Πουθενά η φράση «εντοπίστηκε σε τακτικό έλεγχο».
Το ελληνικό κράτος, δηλαδή, δεν ψάχνει. Περιμένει. Κάθεται με το τηλέφωνο δίπλα, μέχρι να του χτυπήσει κάποιος την πόρτα.
Και όταν το σκάνδαλο σκάσει, αρχίζει η παράσταση: διαρροές δικογραφιών, «μηδενική ανοχή» σε κάθε πάνελ και ένας πρωθυπουργός που καρφιτσώνει στο πέτο το αστέρι του σερίφη. Ενός σερίφη που φτάνει στον τόπο του εγκλήματος πάντα μετά τον γείτονα που πήρε τηλέφωνο -και συνήθως λίγο πριν από τις εκλογές.
Και εδώ είναι το πραγματικό ερώτημα: είναι δυνατόν να μην ήξεραν; Σε μια εποχή που το κράτος βλέπει κάθε πληρωμή με κάρτα, κάθε έμβασμα, κάθε απόδειξη που κόβεται ή δεν κόβεται; Που διαθέτει διασταυρώσεις, αλγορίθμους και -όπως μάθαμε από τις υποκλοπές- εργαλεία που δεν θα έπρεπε καν να διαθέτει; Ένα κράτος που ήξερε ποιος μιλάει με ποιον στο τηλέφωνο, δεν ήξερε ποιος εισπράττει επιδοτήσεις για βοσκοτόπια στο… φεγγάρι;
Τα ενδεχόμενα είναι δύο και κανένα δεν είναι κολακευτικό. Ή οι ελεγκτικοί μηχανισμοί έβλεπαν και σιωπούσαν, ή κοιμούνταν όρθιοι στα γραφεία τους. Το πιθανότερο; Και τα δύο μαζί, σε αναλογίες που ποικίλλουν ανά υπηρεσία. Αλλάζουν οι ένοικοι στο Μαξίμου, το «σύστημα» παραμένει. Και τώρα ίσως το «σύστημα» να έχει εγκατασταθεί και στο Μαξίμου…
Υπάρχει και τρίτη ανάγνωση, καθόλου συνωμοσιολογική: ότι πολλά βγαίνουν στη φόρα επειδή συγκρούονται μεγάλα συμφέροντα και ξαναμοιράζεται η τράπουλα. Κάποιοι πέφτουν επειδή έπαψαν να είναι χρήσιμοι. Κάποιοι άλλοι, επειδή κάποιος χρειαζόταν τη θέση τους.
Ας είμαστε δίκαιοι: καλά κάνουν και πιάνονται οι απατεώνες, όποτε και όπως κι αν πιάνονται.
Το πρόβλημα δεν είναι οι συλλήψεις. Είναι η επιλεκτικότητα και το timing.
Γιατί όσο οι κάμερες ζουμάρουν στα Rolex του ιδιώτη, δεν ζουμάρουν εκεί όπου πρωταγωνιστεί η ίδια η εξουσία: στις υποκλοπές, στα Τέμπη, στις πολιτικές ευθύνες για τον ΟΠΕΚΕΠΕ που χάνονται στους διαδρόμους της Βουλής.
Μέχρι τις κάλπες, λοιπόν, θα δούμε κι άλλους «τιμωρούς» με φόντο κι άλλες χειροπέδες.
Το ερώτημα είναι πόσα σκάνδαλα θα θαφτούν κάτω από τα σκάνδαλα που επιδεικνύονται.
Και ποιος θα τα ξεθάψει – αφού, απ’ ό,τι φαίνεται, πάντα κάποιος άλλος πρέπει να κάνει την καταγγελία.
