Έκτη σχολική χρονιά σε κοντέινερ για 700 παιδιά στο σεισμόπληκτο Αρκαλοχώρι. Η κυρία Ζαχαράκη ήρθε δύο φορές στο Ηράκλειο και δεν βρήκε χρόνο να τα δει. Βρήκε όμως χρόνο για χαριτωμένη ανάρτηση στα social media και 5,56 εκατ. για τον Ευαγγελισμό. Ένα κτίριο που το κράτος ξεχνούσε 41 χρόνια…
Κυρία Ζαχαράκη, ας ξεκινήσουμε με ένα απλό ερώτημα. Πόσες σχολικές χρονιές πρέπει να βγάλει ένα παιδί σε κοντέινερ για να μπει στο πρόγραμμά σας; Μία; Τρεις; Έξι; Ρωτάμε γιατί στο Αρκαλοχώρι έχουν ήδη μπει στην έκτη.
Ο σεισμός χτύπησε τον Σεπτέμβριο του 2021. Πέντε χρόνια μετά περίπου 700 μαθητές από τρία σχολικά συγκροτήματα κάνουν ακόμη μάθημα σε κοντέινερ. Παιδιά που ξεκίνησαν το δημοτικό σε κοντέινερ τελειώνουν τώρα το γυμνάσιο σε κοντέινερ. Αν πάνε στο ΕΠΑΛ θα βρουν… κοντέινερ.
Ο πρόεδρος του Συλλόγου Σεισμοπλήκτων Δήμου Μινώα Πεδιάδας «Η Ελπίδα», Κώστας Γκαντάτσιος, τα είπε καθαρά στην τηλεοπτική εκπομπή του Σπύρου Χαριτάτου: «Η κυρία Ζαχαράκη δεν το γνωρίζει αυτό ή κάνει ότι δεν το γνωρίζει. Δυστυχώς έχει έρθει 2 φορές στο Ηράκλειο και δεν έχει επισκεφτεί τα δικά μας σχολεία». Οι γονείς ζητούν δύο πράγματα. Συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για τα τρία σχολεία και εξασφαλισμένη χρηματοδότηση. Τίποτα παράλογο.
Τον Σεπτέμβριο το επιβεβαίωσε από το υπουργείο και ο υφυπουργός Παιδείας Νίκος Παπαϊωάννου. Στα Παραπολιτικά 90,1 είπε ότι δεν μπορεί να γνωρίζει τι έγινε τα τελευταία πέντε χρόνια και γιατί δεν αποκαταστάθηκε το πρόβλημα. «Έπρεπε να είχε λυθεί, αλλά το ποιοι είναι οι λόγοι δεν γνωρίζω». Τα σχολεία, να θυμίσουμε, ανήκουν στην αρμοδιότητα της κυρίας Υπουργού.
Την περασμένη εβδομάδα στην ΚΕΔΕ, ο δήμαρχος Μινώα Πεδιάδας Βασίλης Κεγκέρογλου είπε ότι ζητά 12,5 εκατ. ευρώ για το νέο Γυμνάσιο Αρκαλοχωρίου. Έστειλε επιστολή σε τρία συναρμόδια υπουργεία, ρωτώντας σε ποιο πρόγραμμα να καταθέσει το αίτημα. Απάντηση δεν πήρε από κανένα.
Στο γυμνάσιο γύρω στα 200 παιδιά βγαίνουν διάλειμμα σε αυλή κάτω από 200 τετραγωνικά. Ένα τετραγωνικό για κάθε παιδί. «Αυτό λέγεται τιμωρία, δεν λέγεται προαυλισμός», σχολίασε ο Χαριτάτος. Και η κυρία Υπουργός; «Επέλεξε να πάει σε ασφαλή νερά», απάντησε ο κ. Γκαντάτσιος. «Εγκαίνια και κορδέλες στα Ωνάσεια σχολεία».
Η ανάρτηση
Αυτή τη φορά η κυρία Ζαχαράκη δεν χρειάστηκε καν να ταξιδέψει. Υποδέχτηκε τον Πρύτανη του Πανεπιστημίου Κρήτης Γιώργο Κοντάκη στην Αθήνα. Από εκεί ανακοίνωσε 5,56 εκατ. ευρώ για την αποκατάσταση του Ευαγγελισμού. Έγραψε ότι πρόκειται για «ιστορικό κτήριο» με «ιδιαίτερη αξία για την πόλη» και ότι «η δημόσια πανεπιστημιακή περιουσία πρέπει να προστατεύεται». Έκλεισε με μια φράση που πρέπει να τη θυμόμαστε: «Έχουμε ακόμη δουλειά μπροστά μας».
Ο Πρύτανης λοιπόν ανέβηκε στην Αθήνα και πήρε χρηματοδότηση. Οι γονείς του Αρκαλοχωρίου περιμένουν πέντε χρόνια την Υπουργό να κατέβει. Ίσως έπρεπε να πάρουν κι αυτοί το πλοίο της γραμμής. Με τα παιδιά. Και με ένα κοντέινερ για δείγμα…
Σωστά, κυρία Υπουργέ. Έχετε πολλή δουλειά μπροστά σας. Και πολλά χρόνια πίσω σας.
41 χρόνια «προστασία»
Ας θυμηθούμε λοιπόν πώς «προστάτευσε» το κράτος αυτό το κτίριο. Στις αρχές του 20ού αιώνα στέγαζε τη Γαλλική Σχολή Καλογραιών. Το 1941 οι Γερμανοί το έκαναν στρατιωτικό νοσοκομείο. Από το 1945 έως το 1985 λειτούργησε ως ιδιωτική κλινική με το όνομα «Ευαγγελισμός». Μετά πέρασε στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Κρήτης. Στο Δημόσιο δηλαδή.
Και τι έκανε το Δημόσιο; Τίποτα. Για 17 χρόνια το κτίριο έμενε κλειστό. Οι γείτονες το έβλεπαν ως ερείπιο και κίνδυνο.
Το 2002 μπήκαν μέσα οι καταληψίες. Το κράτος θυμήθηκε τον Ευαγγελισμό ξανά όταν έστειλε την αστυνομία. Τον Σεπτέμβριο του 2023 τον εκκένωσε. Τον Απρίλιο του 2025 τον εκκένωσε πάλι και οι καταληψίες τον ξαναπήραν μέσα σε λίγες ώρες. Τον Ιούνιο του 2026 η κατάληψη γιόρτασε 24 χρόνια ζωής.
Το ίδιο το Πανεπιστήμιο παραδεχόταν το 2023 ότι ζητούσε το κτίριο εδώ και 20 χρόνια. Την ίδια χρονιά βρέθηκαν 744.000 ευρώ για μελέτες. Τον Ιούλιο του 2026 το Υπουργείο κάλεσε το Πανεπιστήμιο να καταθέσει πρόταση για σχεδόν 6 εκατ. Τον Νοέμβριο ακούμε για 5,56. Τα χρήματα ανήκουν στο τομεακό πρόγραμμα 2026 έως 2030. Χρονοδιάγραμμα για την έναρξη των έργων; Η ανάρτηση δεν αναφέρει κανένα.
Οι «ένοικοι» που κράτησαν το κτίριο όρθιο
Υπάρχει κάτι που η ανάρτηση της κυρίας Υπουργού ξεχνά. Όσο το κράτος άφηνε τον Ευαγγελισμό να καταρρέει, κάποιοι άλλοι μπήκαν μέσα και τον φρόντισαν.
Τα μέλη της κατάληψης έκαναν εργασίες αναστήλωσης και εξωραϊσμού. Κάτοικοι της γειτονιάς λένε ότι αυτές οι εργασίες έσωσαν το κτίριο από την κατάρρευση. Οι ίδιοι κάτοικοι το έβλεπαν πριν ως ερείπιο και κίνδυνο.
Για 24 χρόνια η Θεοτοκοπούλου είχε παρουσιάσεις βιβλίων, προβολές, συζητήσεις, συναυλίες και θέατρο. Είχε συλλογική κουζίνα, αθλητικά τουρνουά, πολιτικό καφενείο. Είχε μπαρ που μάζευαν χρήματα για ιατρικά έξοδα και για ταμεία αλληλεγγύης.
Όλα αυτά έγιναν χωρίς τις μελέτες των 744.000 ευρώ.
Η αστυνομία έχει πει ότι ο χώρος λειτουργούσε ως ορμητήριο για παράνομες δραστηριότητες. Οι καταληψίες και αρκετοί κάτοικοι λένε τα αντίθετα. Ένα πράγμα πάντως είναι βέβαιο. Μετά από κάθε εκκένωση η κατάληψη επέστρεφε με το ίδιο σύνθημα: «Ο Ευαγγελισμός κατάληψη θα μείνει». Και επέστρεφε μέσα σε λίγες μέρες ή ακόμα και ώρες.
Οι… «ένοικοι» του Ευαγγελισμού δεν κράτησαν όρθιο μόνο το ιστορικό κτίριο. Πριν από χρόνια λειτούργησαν και ως «πυρήνας» αντίστασης απέναντι στους νεοφασίστες της Χρυσής Αυγής, όταν λίγοι τολμούσαν να τα βάλουν με το «αυγό» του φιδιού.
Αλήθεια, η κυρία Υπουργός έχει ενημερωθεί ότι μπλούζες της καταδικασμένης εγκληματικής οργάνωσης κάνουν ξανά βόλτες στα σχολεία της Κρήτης; Τον Σεπτέμβριο η ΕΛΜΕ Ρεθύμνου κατήγγειλε ότι μαθητής με τέτοια μπλούζα επιτέθηκε σε συμμαθητές του. Σκοπεύει να κάνει κάτι γι’ αυτό;
Μήπως ο καημός είναι άλλος;
Εδώ γεννιέται το πιο ενδιαφέρον ερώτημα. Το κράτος δεν ενδιαφέρθηκε για την «ιστορική αξία» του κτιρίου όσο αυτό ήταν άδειο. Ενδιαφέρθηκε όταν μέσα υπήρχε ζωή. Η πρώτη εκκένωση έγινε στις 30 Σεπτεμβρίου 2023, οκτώ μέρες πριν από τις δημοτικές εκλογές. Σε αυτές τις εκλογές ο πρώην αρχηγός της ΕΛ.ΑΣ. Μιχάλης Καραμαλάκης ήταν υποψήφιος δήμαρχος Ηρακλείου. Σύμπτωση; Μπορεί.
Τα σχεδόν 6 εκατ. ακούστηκαν τον Ιούλιο του 2026, λίγες μέρες αφού η κατάληψη γιόρτασε τα 24 της χρόνια. Ο Ευαγγελισμός αξίζει αποκατάσταση και καλά κάνει το Πανεπιστήμιο που τη ζητά. Μπορεί όμως ο καημός να αφορά κάτι περισσότερο από σοβάδες και στατική ενίσχυση.
Ένας χώρος που οργανώνεται μόνος του, μαζεύει κόσμο, κάνει πολιτική συζήτηση και δεν ζητά άδεια από κανέναν ενοχλεί πολλούς. Και τίποτα δεν κλείνει έναν τέτοιο χώρο πιο «νόμιμα» από μια σκαλωσιά με πινακίδα του Υπουργείου.
Τα ερωτήματα
Κυρία Ζαχαράκη, δύο φορές ήρθατε στο Ηράκλειο και δεν πήγατε στο Αρκαλοχώρι. Από την Αθήνα όμως βρήκατε 5,56 εκατ. για ένα κτίριο στο κέντρο της πόλης.
- Το Αρκαλοχώρι σας φαίνεται πολύ μακριά ή απλώς δεν έχει κορδέλες να κόψετε;
- Πώς βρίσκετε λόγια για ένα κτίριο που το κράτος παράτησε 41 χρόνια και δεν βρίσκετε μια ώρα για 700 παιδιά που ζουν σήμερα σε κοντέινερ;
- Γιατί οι γονείς στο Αρκαλοχώρι ζητούν χρονοδιάγραμμα και δεν παίρνουν; Και γιατί η δική σας ανακοίνωση για τον Ευαγγελισμό δεν έχει ούτε αυτή χρονοδιάγραμμα;
- Πότε θα ξεκινήσουν οι εργασίες; Το 2027; Το 2030; Μήπως θα δούμε πρώτα δεύτερη και τρίτη ανακοίνωση για τα ίδια χρήματα;
- Αν ένα κτίριο περίμενε 41 χρόνια, τι θα πάθει αν περιμένει λίγο ακόμα μέχρι να μπουν τα παιδιά του Αρκαλοχωρίου σε κανονικές αίθουσες;
Και ένα τελευταίο, κυρία Ζαχαράκη. Θέλετε πραγματικά να σώσετε ένα ιστορικό κτίριο ή να κλείσετε έναν χώρο που δεν ελέγχετε; Γιατί αν σας ενδιέφερε το κτίριο, είχατε 41 χρόνια να το δείξετε.
Φτιάξτε μας λοιπόν, κυρία Ζαχαράκη, ένα σχολείο στο Αρκαλοχώρι. Ένα. Και μετά βλέπουμε και για τον Ευαγγελισμό. Έτσι κι αλλιώς χρόνια έχουμε μπροστά μας. Τα παιδιά όμως μεγαλώνουν. Σε κοντέινερ…
