Τα ελληνικά ΑΕΙ συνεχίζουν την ελεύθερη πτώση στην παγκόσμια κατάταξη QS 2027, ενώ ο υπόλοιπος κόσμος προχωρά. Έλλειψη διεθνοποίησης, ανύπαρκτη φήμη και χρόνια διαχείριση που θυσιάζει την αριστεία στον βωμό της κομματικής και συνδικαλιστικής στασιμότητας. Πότε θα ξυπνήσουμε;
Η τελευταία κατάταξη QS World University Rankings 2027 δεν αφήνει περιθώρια για αυταπάτες. Όλα τα ελληνικά ΑΕΙ που συμμετείχαν και πέρυσι υποχώρησαν. Το ΕΜΠ κρατάει (με δυσκολία) θέση μέσα στους 400 πρώτους, το ΕΚΠΑ έπεσε έξω από τους 400, το ΑΠΘ κατέληξε 502ο. Τρία νέα ιδρύματα (Δημοκρίτειο Θράκης, Αιγαίου, Θεσσαλίας) μπήκαν χαμηλά (1.201-1.400), φέρνοντας τον συνολικό αριθμό στα δέκα.
Η Ελλάδα είναι 11η στην ΕΕ, παρέα με χώρες που δεν διεκδικούν πρωταθλητισμό στην ανώτατη εκπαίδευση.
Η έκθεση QS είναι σαφέστατη: οι μεγαλύτερες αδυναμίες εντοπίζονται στην έλλειψη διεθνοποίησης και στη φήμη μεταξύ ακαδημαϊκών. Κανένα ελληνικό ΑΕΙ δεν βρίσκεται καν μέσα στους 800 πρώτους στο διεθνές διδακτικό προσωπικό. Το διεθνές ερευνητικό δίκτυο; Στάσιμο ή χειρότερο.
Ενώ Κίνα, Ινδία, χώρες του Κόλπου και ακόμα η Ιταλία ανεβαίνουν με εντυπωσιακούς ρυθμούς, τα ελληνικά ιδρύματα παλεύουν για να μην πνιγούν.
Και όμως, η πολιτική και πανεπιστημιακή ηγεσία εξακολουθεί να παρουσιάζει την κατάσταση ως «πρόοδο».
Μιλάνε για νέα ξενόγλωσσα προγράμματα, ΣΔΙΤ για εστίες και «ελληνικό ακαδημαϊκό κόμβο». Λόγια. Στην πράξη, η γραφειοκρατία, η υποχρηματοδότηση, η πελατειακή λογική στις προσλήψεις, οι καταλήψεις και η συνδικαλιστική κατοχή των ιδρυμάτων συνεχίζουν να λειτουργούν ως βαρίδια.
Ακαδημαϊκοί με διεθνές κύρος φεύγουν ή δεν έρχονται καν. Φοιτητές από το εξωτερικό προτιμούν άλλες χώρες με καλύτερη ποιότητα και λιγότερο δράμα.
Ιδίως στην Κρήτη, το Πανεπιστήμιο Κρήτης δείχνει κάποια σημάδια ζωής στην ακαδημαϊκή φήμη, αλλά παραμένει μακριά από την κορυφή.
Αντί να γίνει πρότυπο εξωστρέφειας και αριστείας, συνεχίζει να παλεύει μέσα στο ίδιο σύστημα που βυθίζει τα πάντα.
Η πραγματικότητα είναι σκληρή: το ελληνικό δημόσιο πανεπιστήμιο, όπως λειτουργεί σήμερα, είναι βαθιά άρρωστο. Χωρίς ριζικές αλλαγές, χωρίς αξιοκρατία και σύνδεση με την αγορά, πραγματική αυτονομία, κατάργηση της ασυλίας της στασιμότητας, θα συνεχίσει να παράγει απογοήτευση αντί για… ηγέτες.
Οι αριθμοί δεν λένε ψέματα. Το ερώτημα είναι αν η πολιτική τάξη και η ακαδημαϊκή κοινότητα έχουν το θάρρος να τους κοιτάξουν κατάματα. Και να κάνουν αυτά που πρέπει…
