Φυλακές Αγυιάς Χανίων: Στοιβαγμένοι άνθρωποι, σιωπηλές κραυγές!!!

Καταγγελίες για απάνθρωπες συνθήκες κράτησης, θανάτους κρατουμένων και ποινικοποίηση των μεταναστών στις φυλακές Αγυιάς Χανίων – Τι αναφέρει σχετική ανακοίνωση από το Κοινωνικό Στέκι – Στέκι Μεταναστών Χανίων

— Ανδρέας Γερακάκης

08.10.25 - Κρήτη

Για το ιδιαίτερα σοβαρό θέμα με τις συνθήκες κράτησης στις φυλακές Αγυιάς Χανίων εξέδωσε πριν από μερικές μέρες σχετική ανακοίνωση το Κοινωνικό Στέκι – Στέκι Μεταναστών στην οποία τονίζεται μεταξύ άλλων ότι:

Από τον Αύγουστο υπάρχουν κρατούμενοι που ζητάνε κουβέρτες γιατί η υγρασία και η μούχλα τρυπάνε κόκκαλο, ενώ έχουν να δουν σαπούνι μήνες… Για γιατρό, ούτε λόγος…

Στην ίδια ανακοίνωση από το Κοινωνικό Στέκι – Στέκι Μεταναστών γίνεται λόγος για μια σειρά καταγγελιών και διαμαρτυριών των κρατουμένων που αφορούν στις συνθήκες κράτησης και διαβίωσης, και πιο συγκεκριμένα στο “στρίμωγμα” πολλών ανθρώπων σε ασφυκτικά κελιά προκαθορισμένα για λιγότερα άτομα και την έλλειψη υγειονομικής φροντίδας και ιατρικής περίθαλψης.

Κλείνοντας, την ανακοίνωση, το Κοινωνικό Στέκι – Στέκι Μεταναστών, αναφέρει ότι η πραγματικότητα στις φυλακές της Αγυιάς Χανίων δεν είναι εξαίρεση, αλλά αντανάκλαση μιας πολιτικής που αντιμετωπίζει τους φτωχούς, τους πρόσφυγες και τους αποκλεισμένους ως αναλώσιμους.

Πίσω από τα τείχη, εκεί όπου δε φτάνουν τα φώτα των δελτίων ειδήσεων και η βιτρίνα του τουρισμού, συνεχίζουν να χάνονται ζωές και να συνθλίβονται αξιοπρέπειες, σημειώνουν, ενώ γίνεται και “κάλεσμα” αλληλεγγύης με το Στέκι να τονίζει χαρακτηριστικά ότι “η αλληλεγγύη μας δε φυλακίζεται — δυναμώνει”…

Αναλυτικά ολόκληρη η ανακοίνωση στην συνέχεια…

Οι φυλακές της Αγυιάς Χανίων (Κλειστό Κατάστημα Κράτησης Κρήτης 1) έχουν απασχολήσει τον Τύπο μέχρι και τη βουλή για μια σειρά καταγγελιών και διαμαρτυριών των κρατουμένων που αφορούν στις συνθήκες κράτησης και διαβίωσης, και πιο συγκεκριμένα στο “στρίμωγμα” πολλών ανθρώπων σε ασφυκτικά κελιά προκαθορισμένα για λιγότερα άτομα και την έλλειψη υγειονομικής φροντίδας και ιατρικής περίθαλψης.

Μάλιστα, έχουν καταγραφεί μια σειρά θανάτων κρατουμένων, με χαρακτηριστικό τραγικό παράδειγμα το 2022, όταν 4 κρατούμενοι έχασαν τη ζωή τους εντός της φυλακής σε διάστημα λίγων μηνών. Οι συγκρατούμενοί τους δήλωναν πως οι άνθρωποι που χάθηκαν στερούνταν ιατρικής περίθαλψης ενώ ήταν σοβαρά άρρωστοι. Τα επίσημα έγγραφα έγραψαν: “παθολογικά αίτια”.

Τα τελευταία χρόνια ο δικηγορικός σύλλογος Χανίων έχει καταγγείλει δημόσια την κατάσταση. Eνδεικτικά, ένα χρόνο πριν, με επιστολή-παρέμβασή του στον εισαγγελέα, έκανε λόγο για “στοιβαγμένους κρατούμενους σε θαλάμους αλλά και για ένα εξαιρετικά δυσμενές κλίμα μεταξύ διοίκησης και υπαλλήλων”. Το ίδιο διάστημα, σε ακόμη μια συλλογική διαμαρτυρία, οι ίδιοι οι κρατούμενοι δήλωναν: “Μιλάμε για ανθρώπινη διαβίωση. Έχουμε δικαιώματα. Είμαστε άνθρωποι. Πληρώνουμε τα λάθη μας αλλά δε γίνεται να ζούμε σε αυτές τις συνθήκες. Δεν έχουμε σαπούνι, δεν έχουμε γιατρό”.

Οι “διακινητές” της επιβίωσης

Στο πλαίσιο της ποινικοποίησης και εγκληματοποίησης της μετανάστευσης από πλευράς ελληνικού κράτους, τα τελευταία χρόνια υπάρχει μια νέα κατηγορία κρατουμένων στις ήδη υπερπλήρεις ελληνικές φυλακές, αυτή των “διακινητών”. Συγκεκριμένα, στη φυλακή της Αγυιάς βρίσκονται τουλάχιστον 150 “διακινητές”, οι περισσότεροι νεαρά αγόρια από το Σουδάν. Τι να πρωτοσχολιάσουμε ξανά.. Ότι οι πραγματικοί διακινητές δεν μπαίνουν σ’ ένα σάπιο καρυδότσουφλο ρισκάροντας τη ζωή τους; Ότι οι πραγματικοί διακινητές αν θελήσουν μπορούν αύριο κιόλας να αποκτήσουν άδεια παραμονής μέσω της golden visa στην Ελλάδα; Ότι οι άνθρωποι που κατηγορούνται ως “διακινητές” συλλαμβάνονται ως τέτοιοι κατόπιν fast track διαδικασιών, χωρίς διερμηνεία, που βασίζονται σε κριτήρια ενοχής που γνωρίζουν μόνο οι ένστολες αρχές χωρίς να σέβονται κανέναν όρο ανακριτικής διαδικασίας; Ότι οι άνθρωποι αυτοί ξέφυγαν από τον εμφύλιο, τη φτώχεια ή τις διώξεις της πατρίδας τους και από τη βαρβαρότητα της Λιβύης, όπου περίμεναν να περάσουν απέναντι, για να φτάσουν τελικά εδώ και να οδηγηθούν σε μια φυλακή χωρίς να ξέρουν γιατί και για πόσο;;;;

Μαρτυρίες μέσα από τα κάγκελα

Την 3η Σεπτέμβρη επισκεφτήκαμε τις φυλακές Αγυιάς Χανίων προκειμένου να συναντήσουμε έναν νεαρό Σουδανό, ο οποίος βρέθηκε κρατούμενος με την κατηγορία της διακίνησης. Γνωρίζαμε ότι ο άνθρωπος αυτός είχε μεταφερθεί στο νοσοκομείο Χανίων, όπου οι γιατροί της ψυχιατρικής εκεί τον παρέπεμψαν στο ψυχιατρείο του Κορυδαλλού. Κάποιες μέρες αργότερα και ενώ η μεταγωγή του δεν είχε πραγματοποιηθεί, σ’ ένα βίαιο περιστατικό εντός των φυλακών τραυμάτισε το γόνατό του και δε μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο, ενώ το ζητούσε επίμονα. Στη συνάντηση είδαμε έναν ταλαιπωρημένο άνθρωπο σωματικά και ψυχικά. Έναν άνθρωπο που βασανίζεται από τραυματικές μνήμες που αφορούν τον πόλεμο στο Σουδάν, καθώς και την παραμονή στη Λιβύη αναμένοντας το ταξίδι για την Κρήτη. Ζητούσε επίμονα να τον βοηθήσουμε να πάει στο νοσοκομείο για να μπορέσει να κοιμηθεί… Χρειάστηκε να περάσει ένας μήνας και μια σειρά παρεμβάσεων δικηγόρων για να εφαρμοστεί εντέλει η μεταγωγή του…

Στις 24 Σεπτέμβρη επισκεφτήκαμε ξανά την ίδια φυλακή προκειμένου να συναντήσουμε δύο κρατούμενους, επίσης Σουδανούς “διακινητές”, και για να παραδώσουμε είδη ρουχισμού και υγιεινής σε άλλους 29 ανθρώπους. Εντέλει μας επετράπη να συναντήσουμε μόνο τον έναν εκ των δύο κρατούμενων, ενώ κατά τη διάρκεια της παράδοσης των ειδών ρουχισμού και υγιεινής, η αστυνομική βάρδια δεν αναγνώριζε τις οδηγίες που μας είχε δώσει η κοινωνική υπηρεσία και αρνούνταν να διασφαλίσει την παράδοση στους ανθρώπους που είχαμε υποδείξει. Μέχρι και σήμερα περιμένουμε να παραδοθούν τα είδη πρώτης ανάγκης στους παραλήπτες που υποδείξαμε, όπως μας διαβεβαίωσε η κοινωνική υπηρεσία, καθώς είναι χρονοβόρα η διαδικασία ελέγχου.

Να σημειώσουμε ότι από τον Αύγουστο υπάρχουν κρατούμενοι που ζητάνε κουβέρτες γιατί η υγρασία και η μούχλα τρυπάνε κόκκαλο, ενώ έχουν να δουν σαπούνι μήνες… Για γιατρό, ούτε λόγος…

Απεργία πείνας και μεταγωγές

Στις 28 Σεπτέμβρη, έξι νέοι άνθρωποι, πρόσφυγες από το Σουδάν ξεκίνησαν απεργία πεινάς καταγγέλλοντας απάνθρωπες συνθήκες κράτησης με αιτήματα την άμεση μεταγωγή πίσω στις αρχικές φυλακές τους, πρόσβαση σε βασικά είδη (εσώρουχα, κουβέρτες, σαπούνι) και στήριξη από τα ΜΜΕ και οργανώσεις. Παρέμεναν στα Χανιά παρότι είχαν μεταφερθεί μόνο για τη δίκη τους — θα έπρεπε ήδη να έχουν επιστρέψει στις φυλακές Αυλώνας και Μαλανδρίνου, όπου θα ήταν πιο ασφαλείς μαζί με άτομα της ηλικίας τους. Σχεδόν όλοι έχουν θέματα υγείας, κάποια τα απέκτησαν στη φυλακή, ενώ κατά τη μεταγωγή του ενός στη συγκεκριμένη φυλακή, του κατασχέθηκε η τσάντα που μέσα βρισκόταν τα φάρμακα του.

Κατά τη διάρκεια της απεργίας πεινάς, δηλαδή ενός αγώνα για βασικά δικαιώματα, η διοίκηση της φυλακής ανάγκασε τους ανθρώπους αυτούς να υπογράψουν έγγραφα στα ελληνικά χωρίς υποστήριξη μετάφρασης παραβιάζοντας έτσι το θεμελιώδες δικαίωμα των κρατουμένων να κατανοούν τις επίσημες διαδικασίες.

Μετά από έξι μέρες απεργίας πείνας, οι κρατούμενοι μεταφέρθηκαν στις αρχικές τους φύλακες. Παρά τη νίκη των συγκεκριμένων προσφύγων να ικανοποιηθεί το βασικό αίτημα της μεταγωγής τους, η κατάσταση στις φυλακές παραμένει τραγική, με βασικότερο πρόβλημα την απουσία γιατρού.

Πρώην Εκθεσιακό Κέντρο Αγυιάς: Ακόμα μία (άτυπη) φυλακή

Μετά την παρέμβαση στις φυλακές, περάσαμε κι από την άτυπη φυλακή, τον κατά τ’ άλλα προσωρινό χώρο κράτησης προσφύγων και μεταναστ(ρι)ών που φτάνουν από τη Λιβύη στη Γαύδο και στα νότια του νησιού. Εκεί, όπου πλέον η πρόσβαση μας έχει απαγορευτεί με εντολές “άνωθεν”, κοιτάζοντας από μια χαραμάδα αντικρίσαμε ξανά το ίδιο γνώριμο σκηνικό: ανθρώπους στο πάτωμα, με κάμποσους ροπαλοφόρους ένστολους να στέκονται από πάνω τους, έτοιμους να επιτεθούν στους “ξένους εισβολείς” — μια εικόνα που επιβεβαιώνει τη συνεχιζόμενη αθλιότητα.

Να νικήσει η αλληλεγγύη

Η πραγματικότητα στις φυλακές της Αγυιάς Χανίων δεν είναι εξαίρεση, αλλά αντανάκλαση μιας πολιτικής που αντιμετωπίζει τους φτωχούς, τους πρόσφυγες και τους αποκλεισμένους ως αναλώσιμους. Πίσω από τα τείχη, εκεί όπου δε φτάνουν τα φώτα των δελτίων ειδήσεων και η βιτρίνα του τουρισμού, συνεχίζουν να χάνονται ζωές και να συνθλίβονται αξιοπρέπειες. Κι όμως, εμείς δε σιωπούμε, συνεχίζουμε να στεκόμαστε δίπλα στους φυλακισμένους, στους πρόσφυγες, στους αόρατους. Η αλληλεγγύη μας δε φυλακίζεται — δυναμώνει.