Υπάρχει μια γενιά που ζει με το βλέμμα στραμμένο στο ρολόι. Περιμένει την «κατάλληλη στιγμή». Να ηρεμήσουν τα πράγματα. Να ανέβει λίγο η οικονομία. Να νιώσει, επιτέλους, έτοιμος. Και στο μεταξύ η ζωή περνάει. Ήσυχα. Χωρίς κύματα. Χωρίς τίποτα…
Το λιμάνι μοιάζει ασφαλές. Δεν σε χτυπάει ο άνεμος. Δεν χάνεις. Δεν εκτίθεσαι. Αλλά ούτε και κερδίζεις. Ούτε μεγαλώνεις. Απλώς κάθεσαι και βλέπεις τα καράβια να φεύγουν…
Αυτές τις μέρες ο Νόλαν μας ξαναθυμίζει την ιστορία με τον πιο σκληρό τρόπο. Στην «Οδύσσεια» του ο Οδυσσέας δεν είναι ο ήρωας που απλώς «θέλει να γυρίσει σπίτι». Είναι ένας άντρας φορτωμένος με ό,τι είδε και ό,τι έκανε. Μένει χρόνια στο νησί της Καλυψώς όχι μόνο επειδή τον κρατάει η θεά, αλλά γιατί το ταξίδι τον έχει ήδη αλλάξει.
Το λιμάνι της άνεσης γίνεται παγίδα. Και η Ιθάκη μοιάζει όλο και πιο μακρινή ή πιο τρομακτική.
Ακριβώς όπως πολλοί από εμάς. Δεν μένουμε στάσιμοι επειδή δεν έχουμε όνειρα. Μένουμε γιατί φοβόμαστε το τίμημα της κίνησης. Την αποτυχία. Την έκθεση. Το να γυρίσουμε πίσω και να δούμε ότι τα πράγματα δεν είναι όπως τα αφήσαμε ή ότι εμείς δεν είμαστε πια οι ίδιοι.
Η ετοιμότητα δεν έρχεται ποτέ πριν την κίνηση. Έρχεται μέσα της. Όσοι περιμένουν να νιώσουν απόλυτα σίγουροι, συνήθως δεν ξεκινούν ποτέ.
Και αυτό δεν είναι σύνεση. Είναι… καμουφλαρισμένος φόβος με καλό μάρκετινγκ.
Στην Κρήτη το ξέρουμε καλύτερα από πολλούς. Είμαστε λαός της θάλασσας. Το λιμάνι υπάρχει για να ξεκουράζεσαι, να φορτώνεις, να σχεδιάζεις. Όχι για να χτίσεις ζωή μέσα του.
Όσοι μένουν για πάντα στο αραγμένο καράβι, στο τέλος δεν έχουν πια ούτε καράβι ούτε λιμάνι. Έχουν μόνο συνήθεια.
Η Ιθάκη -όπως την εννοούμε σήμερα- δεν ανήκει σε όσους περιμένουν το ιδανικό σενάριο. Ανήκει σε όσους σηκώνουν άγκυρα ενώ ακόμα φοβούνται. Σε όσους φεύγουν χωρίς να έχουν λύσει όλα τα προβλήματα. Σε όσους προτιμούν μια αποτυχία που διδάσκει από μια ασφάλεια που σε σαπίζει.
Γιατί η στασιμότητα δεν είναι ουδέτερη. Έχει κόστος. Και το κόστος της δεν φαίνεται αμέσως. Φαίνεται αργότερα, όταν κοιτάς πίσω και συνειδητοποιείς ότι πέρασαν χρόνια χωρίς να έχεις δοκιμάσει σχεδόν τίποτα δικό σου.
Και ρο πιο ύπουλο; Η στασιμότητα ντύνεται με ρούχα υπευθυνότητας.
«Δεν είναι η στιγμή». «Πρέπει να είμαι ρεαλιστής». «Ας περιμένω λίγο ακόμα». Και έτσι η ζωή γίνεται μια ατέλειωτη πρόβα που τελικά δεν ανεβαίνει ποτέ στη σκηνή.
Ο Νόλαν το δείχνει καθαρά: ακόμα και ο μεγαλύτερος ήρωας κουβαλάει τραύματα, καθυστερήσεις και ενοχές. Αλλά στο τέλος σηκώνει άγκυρα. Γιατί το σίγουρο λιμάνι δεν είναι σπίτι.
Είναι παγίδα με θέα.Και η Ιθάκη δεν περιμένει…
