«Χαμένη ευκαιρία» βλέπουν οι Ευρωπαίοι ελεγκτές στα 50 δισ. του Ταμείου Ανάκαμψης για τη δημόσια διοίκηση. Στην Ελλάδα πληρώθηκαν ορόσημα που δεν κάλυπταν ούτε όσα υποσχόταν το μέτρο. Μόνο το 36% των μέτρων έφερε σημαντικά αποτελέσματα. Το «επιτελικό κράτος» πέρασε, το κράτος έμεινε ίδιο…
Πενήντα δισεκατομμύρια. Τόσα διέθεσε η Ευρώπη μετά την πανδημία, μέσα από το Ταμείο Ανάκαμψης, για να φτιάξουν επιτέλους τα κράτη-μέλη τις δημόσιες διοικήσεις τους. Και το αποτέλεσμα, κατά το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο; «Χαμένη ευκαιρία».
Δεν το λέει η αντιπολίτευση. Δεν το λένε οι «γκρινιάρηδες». Το λένε οι ελεγκτές της ίδιας της ΕΕ, στην έκθεση που δημοσιεύτηκε στις 20 Οκτωβρίου.
«Η ευκαιρία να αντιμετωπιστούν μακροχρόνιες διαρθρωτικές προκλήσεις πήγε σε μεγάλο βαθμό χαμένη», δήλωσε η Ιβάνα Μαλέτιτς, μέλος του Συνεδρίου και επικεφαλής του ελέγχου.
Και πού έστειλαν κλιμάκιο για να δουν από κοντά τι έγινε; Μεταξύ άλλων, στην Αθήνα. Όχι τυχαία. Η Ελλάδα έχει την τρίτη μεγαλύτερη εκτιμώμενη δαπάνη του Ταμείου για μέτρα δημόσιας διοίκησης. Πολλά λεφτά, πολλά ορόσημα, πολλές φωτογραφίες.
Τι βρήκαν οι ελεγκτές; Ένα μόνο ορόσημο για κάθε μεταρρύθμιση, που δεν καλύπτει καν όλα όσα υποσχόταν το μέτρο. Και ημερομηνίες ολοκλήρωσης που ξεπερνούν τις προθεσμίες των ίδιων των οροσήμων.
Πάρτε τις κρατικές ενισχύσεις. Το μέτρο μιλούσε για αναβάθμιση συστημάτων, ψηφιακή βιβλιοθήκη υποθέσεων, νέο hardware και software. Το ορόσημο όμως ζητούσε μόνο να αλλάξει το νομικό πλαίσιο. Κι έτσι, τον Δεκέμβριο του 2023, πληρώθηκαν 403.580 ευρώ για ένα ορόσημο που άφηνε απ’ έξω όλα τα υπόλοιπα.
Νόμος ψηφίστηκε, ταμείο έγινε. Τα υπόλοιπα; Βλέπουμε.
Ή πάρτε τον «σχεδιασμό και συντονισμό πολιτικής». Τρία σκέλη είχε το μέτρο, ανάμεσά τους κι ένας μηχανισμός παρακολούθησης της δευτερογενούς νομοθεσίας. Το ορόσημο κάλυπτε τα δύο. Το τρίτο, πώς να το πούμε, ξεχάστηκε στον δρόμο. Σε μια χώρα που ζει και πεθαίνει με υπουργικές αποφάσεις που δεν βγαίνουν ποτέ, ε, δεν είναι και λεπτομέρεια.
Και η μεγάλη εικόνα;
Τα λεφτά πήγαν κυρίως στην ψηφιοποίηση, γιατί αυτή γίνεται γρήγορα και φαίνεται ωραία, και όχι στις διαρθρωτικές αλλαγές που θέλουν χρόνο και πολιτικό κόστος.
Μόλις το 36% των μέτρων που εξετάστηκαν έδωσε σημαντικά αποτελέσματα. Μόλις το 14% των συστάσεων για τη διακυβέρνηση καλύφθηκε σε μεγάλο βαθμό. Και λιγότερα από τα μισά μέτρα, το 43%, είχαν καν κατάλληλους δείκτες για να μετρηθεί αν πέτυχαν.
Δηλαδή, ούτε κι αν θέλαμε δεν θα μπορούσαμε να ξέρουμε αν πέτυχαν.
Κι όσα δούλεψαν; Οι ελεγκτές προειδοποιούν ότι η βιωσιμότητά τους μετά το 2026 δεν είναι εξασφαλισμένη, κάτι που, όπως σημειώνεται, φαίνεται ήδη και στην Ελλάδα.
Τελειώνει το ευρωπαϊκό χρήμα, τελειώνει και η «μεταρρύθμιση»;
Η Κομισιόν, βέβαια, υπερασπίζεται το Ταμείο. Λέει ότι λείπουν τα στοιχεία, όχι τα αποτελέσματα. Ότι οι μεταρρυθμίσεις θέλουν χρόνο. Ότι μεσολάβησαν πόλεμος, ενεργειακή κρίση και πληθωρισμός. Όλα σωστά. Μόνο που χωρίς στοιχεία, το «υπάρχουν αποτελέσματα» μένει πράξη πίστης.
Αλήθεια, Πρωθυπουργέ μας, αυτό ήταν το «επιτελικό κράτος» που θα αξιοποιούσε κάθε ευρώ; Ορόσημα για το θεαθήναι, πληρωμές για μισές δουλειές και μετρήσεις που δεν έγιναν ποτέ;
Πενήντα δισεκατομμύρια για να αλλάξει το κράτος. Το κράτος, όμως, έμεινε ίδιο. Άλλαξαν μόνο οι πλατφόρμες…
