Ενώ τα smartphones έχουν γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητάς μας, από την εργασία και την επικοινωνία μέχρι την ψυχαγωγία και την υγεία, πολλοί εξακολουθούν να αναρωτιούνται: Μήπως η μακροχρόνια χρήση τους αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου του εγκεφάλου ή άλλων όγκων στην περιοχή της κεφαλής;
Μια νέα, ολοκληρωμένη ανάλυση που πραγματοποιήθηκε κατόπιν ανάθεσης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) δίνει καθησυχαστικές απαντήσεις. Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε σε επιστημονικό περιοδικό και παρουσιάστηκε πρόσφατα, δεν εντόπισε καμία στατιστικά σημαντική συσχέτιση μεταξύ της χρήσης κινητών τηλεφώνων και του κινδύνου καρκίνου του εγκεφάλου, της κεφαλής ή του τραχήλου.
Τι εξέτασε η μεγαλύτερη μελέτη μέχρι σήμερα;
Οι ερευνητές, μεταξύ των οποίων οι Sarah Loughran και Ken Karipidis από την Αυστραλιανή Αρχή Προστασίας από την Ακτινοβολία (ARPANSA), ανέλυσαν 63 μελέτες που δημοσιεύθηκαν από το 1994 έως το 2022, αφού αρχικά εξέτασαν πάνω από 5.000 επιστημονικές εργασίες. Η ανάλυση κάλυψε όλες τις μορφές χρήσης: από την καθημερινή συχνότητα κλήσεων και τον χρόνο ομιλίας, μέχρι τη μακροχρόνια έκθεση (άνω των 10 ετών).
Τα βασικά ευρήματα:
- Καμία συσχέτιση με καρκίνο του εγκεφάλου ή άλλους όγκους στην κεφαλή/τράχηλο, ανεξάρτητα από τη διάρκεια ή την ένταση χρήσης.
- Δεν παρατηρήθηκε αύξηση κινδύνου ούτε σε άτομα που χρησιμοποιούν το κινητό για περισσότερα από 10 χρόνια.
- Παρόμοια αρνητικά αποτελέσματα προέκυψαν και για την έκθεση σε ραδιοκύματα από ραδιοφωνικές/τηλεοπτικές εκπομπές και τη λευχαιμία στα παιδιά.
Γιατί τα ποσοστά καρκίνου του εγκεφάλου δεν έχουν αυξηθεί;
Οι συγγραφείς τονίζουν ένα ισχυρό επιδημιολογικό επιχείρημα: Αν υπήρχε πραγματικός κίνδυνος από τα κινητά, θα έπρεπε να είχαμε δει σημαντική αύξηση στα περιστατικά καρκίνου του εγκεφάλου τις τελευταίες δεκαετίες, παράλληλα με την έκρηξη της χρήσης smartphones. Ωστόσο, σε χώρες όπως η Αυστραλία, τα ποσοστά παραμένουν σταθερά από τη δεκαετία του 1980, πολύ πριν γίνουν τα κινητά καθημερινό εργαλείο.
Τεχνολογία vs Παραδοσιακές Ανησυχίες
Τα κινητά εκπέμπουν μη ιονίζουσα ακτινοβολία (ραδιοκύματα), η οποία είναι πολύ χαμηλής ενέργειας σε σχέση με τις ακτίνες Χ και δεν μπορεί να προκαλέσει άμεσες βλάβες στο DNA των κυττάρων, όπως συμβαίνει με τις ιονίζουσες ακτινοβολίες. Τα σύγχρονα πρότυπα ασφαλείας περιορίζουν περαιτέρω την έκθεση, ενώ οι νεότερες γενιές δικτύων (4G, 5G) εκπέμπουν συχνά ακόμα χαμηλότερα επίπεδα σε ορισμένες περιπτώσεις.
Οι φόβοι έχουν ιστορικές ρίζες από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου και την εισαγωγή συσκευών όπως οι φούρνοι μικροκυμάτων, αλλά η σύγχρονη επιστήμη δείχνει ότι τα όρια ασφαλείας που ισχύουν σήμερα είναι αποτελεσματικά.
Δεν υπάρχει «απόλυτη απόδειξη απουσίας κινδύνου», αλλά τα στοιχεία είναι ισχυρά
Οι ερευνητές είναι προσεκτικοί: Η επιστήμη δεν μπορεί να αποδείξει με 100% βεβαιότητα ότι δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος. Ωστόσο, τα διαθέσιμα δεδομένα, τα πιο αξιόπιστα μέχρι σήμερα για μελέτες παρατήρησης, είναι καθησυχαστικά. Ο ΠΟΥ συνεχίζει να συλλέγει στοιχεία για να ενημερώνει τις οδηγίες καθώς εξελίσσεται η τεχνολογία (π.χ. με την επέκταση του 5G και μελλοντικών δικτύων).
Συμπέρασμα για την καθημερινή χρήση
Δεν χρειάζεται να πανικοβληθούμε. Τα κινητά προσφέρουν τεράστια οφέλη στην υγεία (τηλεϊατρική, παρακολούθηση fitness, άμεση πρόσβαση σε πληροφορίες), ενώ τα επιστημονικά δεδομένα δεν υποστηρίζουν ανησυχίες για καρκινογένεση.
Φυσικά, όπως πάντα, η μετριοπάθεια είναι καλή πρακτική: Χρησιμοποιήστε hands-free ή ακουστικά σε μεγάλες κλήσεις, και συνεχίστε να απολαμβάνετε τις δυνατότητες της τεχνολογίας με σύνεση.
Πηγή: Το παρόν άρθρο βασίζεται σε ανάλυση και παρουσίαση από The Conversation (Sarah Loughran & Ken Karipidis), η οποία συνοψίζει τα ευρήματα της συστηματικής ανασκόπησης που ανατέθηκε από τον ΠΟΥ.
