Υποστήριξη της αυθαιρεσίας ή υπεράσπιση του ανθρώπου; Ο δήμαρχος Άργους βιάζεται να δικαιολογήσει τον πυροβολισμό αυτιστικού παιδιού, ενώ ο δήμαρχος Πατρέων βάζει τη ζωή πάνω από το κράτος. Δύο πρότυπα, μία ερώτηση: ποια κοινωνία θέλουμε;
Η σύγκριση της πολιτικής φιλοσοφίας και της στάσης των αυτοδιοικητικών αρχόντων απέναντι σε κρίσιμα κοινωνικά γεγονότα αναδεικνύει συχνά τις βαθιές ιδεολογικές ρωγμές που διαπερνούν τη σημερινή Ελλάδα.
Από τη μία πλευρά, βρισκόμαστε μπροστά σε μια διοικητική πρακτική που ενσωματώνει την τυφλή αποδοχή του κρατικού κατασταλτικού μηχανισμού και από την άλλη, σε ένα υπόδειγμα αυτοδιοίκησης που θέτει την προστασία της ανθρώπινης ζωής και της κοινωνικής συνοχής ως απόλυτο μέτρο της πολιτικής πράξης.
Η πρόσφατη τοποθέτηση του δημάρχου Άργους, Γιάννη Μαλτέζου, σχετικά με το τραγικό συμβάν του πυροβολισμού ενός αυτιστικού παιδιού από αστυνομικούς, προκάλεσε έντονες αντιδράσεις. Η επιλογή του να εκφράσει δημόσια υποστήριξη προς τους αστυνομικούς (κι όλο αυτό πριν καν ολοκληρωθεί οποιαδήποτε έρευνα, πηγαίνοντας το μάλιστα και ένα βήμα μπροστά αναλαμβάνοντας και ρόλο δικαστή, καθώς έκρινε με κάποια δικά του κριτήρια οτι οι αστυνομικοί έκαναν καλά τη δουλειά τους) είναι στη καλύτερη άστοχη και στη χειρότερη επικίνδυνη.
Σε μια στιγμή που η κοινωνία σοκαρισμένη αναζητούσε απαντήσεις για το πώς ένα παιδί με αναπηρία κατέληξε νεκρό από σφαίρες αστυνομικού επειδή δεν σταμάτησε σε ένα μπλόκο, η στάση του Δημάρχου δε μπορεί παρά να μεταφραστεί ως προτεραιοποίηση του “νόμου και της τάξης” έναντι της ίδιας της ανθρώπινης υπόστασης και των δικαιωμάτων των πολιτών.
Σε μια μικρογραφία της ίδιας της κοινωνίας μας θα πει κανείς ότι υπάρχουν Μαλτέζοι, υπάρχουν όμως και Πελετίδηδες…
Αναφέρομαι σε έναν άλλο Δήμαρχο, τον Δήμαρχο Πατρέων Κώστα Πελετίδη, όπου αποτελεί μια συνεχή υπενθύμιση μιας άλλης φιλοσοφίας.
Ο Πελετίδης, από την έναρξη της θητείας του, έχει επιλέξει να συμπορεύεται με τα λαϊκά στρώματα και τους αδύναμους, αντιμετωπίζοντας κάθε κοινωνική τραγωδία ή κρίση ως ζήτημα ανθρωπίνων δικαιωμάτων και κοινωνικής δικαιοσύνης. Στην Πάτρα, το κράτος δεν νοείται ως μια απρόσωπη δύναμη καταστολής, αλλά ως ένας μηχανισμός που οφείλει να υπηρετεί τις ανάγκες του πολίτη, ειδικά εκείνου που περισσεύει από τις επίσημες στατιστικές.
Η διαφορά είναι βαθιά ταξική και αξιακή.
Από τη μια το Πρότυπο της “Θεσμικής Συναίνεσης”. Η στάση των «Μαλτέζων» αντικατοπτρίζει μια αντίληψη όπου ο αιρετός λειτουργεί ως απολογητής των κρατικών μηχανισμών.
Σ’ αυτή την κοσμοθεωρία, η εξουσία επιδιώκει να αυτοπροστατευθεί, θεωρώντας ότι οποιαδήποτε κριτική στην αστυνομία κλονίζει το κύρος του κράτους. Πρόκειται για μια λογική που συχνά αγνοεί το κοινωνικό αίτημα για λογοδοσία.
Και από την άλλη, έχουμε το Πρότυπο της “Ανθρώπινης Μετατόπισης”.
Οι Πελετίδηδες, θέτουν το άτομο στο κέντρο. Όταν συμβαίνει ένα τραγικό γεγονός, η ανησυχία τους δεν είναι η νομική κάλυψη του κρατικού οργάνου, αλλά το πώς η κοινωνία απέτυχε να προστατεύσει το μέλος της και οι απόδοση ευθυνών με διαφάνεια.
Αυτή η προσέγγιση μεταφέρει το βάρος από την τυφλή υπακοή στη ριζική αμφισβήτηση της βίας που εκπορεύεται από τα κέντρα λήψης αποφάσεων.
Και ερχόμαστε στο κοινωνικό πλαίσιο και στην ερώτηση στους ίδιους μας τους εαυτούς, τελικά ποιο κράτος και τι κοινωνία θέλουμε;